Διδάσκουσα: Έφη Πλεξουσάκη

Κωδικός μαθήματος: ΚΑ-100
Τύπος μαθήματος: Υποχρεωτικό 
Έτος σπουδών: 1ο 
Εξάμηνο σπουδών: 1ο 
Αριθμός πιστωτικών μονάδων (ECTS): 5
Αριθμός διδακτικών μονάδων: 3

    Περιεχόμενο μαθήματος: Οι φοιτητές/-τριες εισάγονται σε βασικές έννοιες και ορισμούς της κοινωνικής ανθρωπολογίας οι οποίες πλαισιώνονται ιστορικά σε σχέση με την ανάδυση και τη θεμελίωση  του κλάδου στην Ελλάδα και διεθνώς.  Παρουσιάζονται τα μεθοδολογικά εργαλεία της κοινωνικής ανθρωπολογίας, η εθνογραφική συμμετοχική παρατήρηση όσον αφορά την έρευνα, την ανάλυση και τη συγγραφή. Τέλος, μέσα από εθνογραφικά παραδείγματα, προσεγγίζονται οι τρόποι με τους οποίους διαφορετικοί πολιτισμοί αντιλαμβάνονται και ταξινομούν τον κόσμο γύρω τους, με ιδιαίτερη εστίαση στα θέματα του ρατσισμού, της γλώσσας και των συμβόλων, της σχέσης των ανθρώπων με τα εργαλεία και το φυσικό περιβάλλον, τους μύθους και τις πολιτισμικές διαστάσεις του χρόνου.

    Επιδιωκόμενα μαθησιακά αποτελέσματα: Να εξοικειώσει τους πρωτοετείς φοιτητές με το αντικείμενο και την μεθοδολογία της κοινωνικής ανθρωπολογίας καθώς και με βασικές θεωρητικές έννοιες που χρησιμοποιούνται στην ανθρωπολογική μελέτη του πολιτισμού και της κοινωνίας. Επιπλέον, μέσα από την κατανόηση της πολιτισμικής ετερότητας, επιδιώκεται η διερεύνηση των «δικών μας», πολιτισμικά κατασκευασμένων και συχνά εθνοκεντρικών τρόπων, αντίληψης του κόσμου. Οι φοιτητές επιδιώκεται: α) να κατανοήσουν τη σημασία της πολιτισμικής ποικιλομορφίας για τη θεμελίωση της κοινωνικής ανθρωπολογίας. β) να μυηθούν στις διαφορετικές ανθρωπολογικές προσεγγίσεις για την κοινωνία και τον πολιτισμό και τη σύνδεσή τους με το ιστορικό πλαίσιο και γ) να εντοπίσουν τις μορφές με τις οποίες εκδηλώνεται ο εθνοκεντρισμός και ο ρατσισμός και της σύνθετης σχέσης τους με την ανθρωπολογία.

    Προαπαιτούμενα: Κανένα

    Συνιστώμενη βιβλιογραφία προς μελέτη:

         α) Εγχειρίδια του μαθήματος:

    Eriksen, Thomas Hylland 2007.  «1. Εισαγωγή: σύγκριση και πλαίσιο & 3. Η επιτόπια έρευνα και η ερμηνεία της». Στο Μικροί τόποι, μεγάλα ζητήματα. Μια εισαγωγή στην κοινωνική και πολιτισμική ανθρωπολογία. Αθήνα, Κριτική: 21-31 & 57-79.

    Colleyn, Jean-Paul 2005 [1998]. «Κεφάλαιο τρίτο: Ο εξωτικός αντιπερισπασμός» & «Κεφάλαιο τέταρτο: Τι είναι η Ανθρωπολογία;». Στο Jean-Paul Colleyn, Στοιχεία Κοινωνικής και πολιτισμικής Ανθρωπολογίας. Αθήνα, Πλέθρον: 49-55.

         β) Συμπληρωματική βιβλιογραφία:

    G. Mounin, 1988. Κλειδιά για τη γλωσσολογία. Αθήνα, Αθήνα, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τράπεζας.

    Άννα Φραγκουδάκη, 1987. Γλώσσα και ιδεολογία. Κοινωνιολογική προσέγγιση της ελληνικής γλώσσας. Αθήνα, Οδυσσέας.

    Claude Levi-Strauss, 2003. Φυλή και ιστορία. Φυλή και πολιτισμός. Αθήνα, Πατάκης.

    C. Jacquard, 1995. Εγώ και οι άλλοι. Μια γενετική προσέγγιση. Αθήνα, Κάτοπτρο

    Ζαν-Λου Αμσέλ,1990. Μιγαδική λογική. Για μια ανθρωπολογία της ταυτότητας στην Αφρική και αλλού, Αθήνα, Χατζηνικολή.

    R. Edmund Leach, 1961. «Χρόνος και ψεύτικες μύτες» (μετάφραση φωτοτυπημένη). Στο Rethinking anthropology, University of Chicago, Λονδίνο

    Διδακτικές και μαθησιακές μέθοδοι: Διαλέξεις, συζήτηση, προβολή εθνογραφικών ταινιών, σχολιασμός σύντομων κειμένων και εκπαιδευτικές επισκέψεις (για παράδειγμα στο Αϊβαλί ή σε κέντρο υποδοχής προσφύγων στη Μυτιλήνη).

    Μέθοδοι αξιολόγησης / βαθμολόγησης: τελική γραπτή εξέταση και γραπτές εργασίες.

    Γλώσσα διδασκαλίας: Ελληνικά.

    Τρόπος παράδοσης μαθήματος: Φυσική παρουσία της διδάσκουσας.