Διδάσκουσα: Πηνελόπη Τοπάλη

Κωδικός μαθήματος: ΚΑ-123
Τύπος μαθήματος: Υποχρεωτικό 
Έτος σπουδών: 1ο 
Εξάμηνο σπουδών: 2ο 
Αριθμός πιστωτικών μονάδων (ECTS): 5
Αριθμός διδακτικών μονάδων: 3

    Περιεχόμενο μαθήματος: Το μάθημα αποτελεί εισαγωγή στην ανθρωπολογία της μετανάστευσης και της διαμετανάστευσης. Μέσα από μια ανθρωπολογική προοπτική εστιάζει σε εθελούσιες ή μη μετακινήσεις ομάδων και διερευνά τις πολιτικές, οικονομικές και κοινωνικές όψεις των σύγχρονων μορφών μετακίνησης μεταξύ εθνικών συνόρων. Επιπλέον, το μάθημα επικεντρώνεται στις μορφές μετανάστευσης (διαμετανάστευση) που διαμορφώνονται στο σύγχρονο παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον και παρακολουθεί τις επιπτώσεις αυτών των μετακινήσεων σε μια σειρά πρακτικών που περιλαμβάνουν τη γονεϊκότητα, το γάμο, τους έμφυλους ρόλους, την πολιτική, την εργασία, τη θρησκεία. Τέλος, το μάθημα εξετάζει το πώς μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε την ανθρωπολογική θεωρία και μεθοδολογία για να κατανοήσουμε τις πολιτισμικά ορισμένες εμπειρίες μεταναστών σε διαφορετικά εθνικά κράτη, με έμφαση στο παράδειγμα της Ελλάδας.

    Επιδιωκόμενα μαθησιακά αποτελέσματα: Οι φοιτητές/τριες αναμένεται να αναπτύξουν κριτική ανθρωπολογική προοπτική πάνω σε ζητήματα μετανάστευσης, διαμετανάστευσης, παγκοσμιοποίησης και εθνικότητας.  Διερευνώντας το ζήτημα της μετανάστευσης από τη σκοπιά των ίδιων των μεταναστών θα εξοικειωθούν με την ανθρωπολογική θεωρία και μεθοδολογία και παράλληλα με τα αναλυτικά εργαλεία της μετανάστευσης. Πιο συγκεκριμένα οι φοιτητές/τριες αναμένεται:

    Να σκιαγραφούν τις σύγχρονες μεταναστευτικές κινήσεις κυρίως προς ευρωπαϊκά εθνικά κράτη.

    Να διακρίνουν τις έννοιες του/της οικονομικού/ής μετανάστη/τριας, του/της πρόσφυγα και του/της διαμετανάστη/τριας.

    Να διακρίνουν τις έννοιες της εθνότητας, της εθνικότητας και της «φυλής».

    Να αναγνωρίζουν το πολιτισμικά ορισμένο περιεχόμενο του «μετανάστη», του «πρόσφυγα», του «έθνους» και της «φυλής».

    Να αναγνωρίζουν τη μετανάστευση ως κεντρικό παράγοντα στη συγκρότηση των σύγχρονων εθνικών κρατών.

    Να σκιαγραφούν πολιτικές της μετανάστευσης και της υπηκοότητας

    Να αναγνωρίζουν τις επιπτώσεις της παγκοσμιοποίησης στις πρακτικές μετακίνησης των ανθρώπων.

    Να εντοπίζουν τις επιπτώσεις διαμεταναστευτικών πρακτικών στην οικογένεια, το γάμο, τις έμφυλες σχέσεις, την εργασία, την πολιτική και τη θρησκεία

    Να αναγνωρίζουν «φυλετικούς» λόγους και μορφώματα.

    Να ερμηνεύουν την μεταναστευτική εμπειρία χρησιμοποιώντας ως αφετηρία τη σκοπιά των ίδιων των μεταναστών.

    Προαπαιτούμενα: Κανένα

    Συνιστώμενη βιβλιογραφία προς μελέτη:

    α) Εγχειρίδια του μαθήματος:

    Παπαταξιάρχης, Ε. (επιμ.). 2006. Περιπέτειες της ετερότητας, Αλεξάνδεια.

    Τρουμπέτα, Σ. (επιμ.).

    1. Το προσφυγικό και μεταναστευτικό ζήτημα. Παπαζήσης.

    β) Συμπληρωματική βιβλιογραφία:

    Διδακτικές και μαθησιακές μέθοδοι: Διαλέξεις με χρήση οπτικο-ακουστικού υλικού.

    Μέθοδοι αξιολόγησης / βαθμολόγησης: Γραπτή τελική εξέταση. Προαιρετική εργασία (20% της βαθμολογίας για όσους/ες την επιλέξουν)

    Γλώσσα διδασκαλίας: Ελληνικά.

    Τρόπος παράδοσης μαθήματος: Φυσική παρουσία της διδάσκουσας.