ΙΑΛ-2

Διδάσκων: Γιάννης Σμαρνάκης

Κωδικός μαθήματος: ΙΑΛ-5
Τύπος μαθήματος: Υποχρεωτικό 
Έτος σπουδών: 1ο 
Εξάμηνο σπουδών: 2ο 
Αριθμός πιστωτικών μονάδων (ECTS): 10
Αριθμός διδακτικών μονάδων: 3

    Περιεχόμενο μαθήματος: Η άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1204 από τους σταυροφόρους αποτέλεσε τομή στην ιστορία του βυζαντινού κόσμου. Κύρια χαρακτηριστικά της νέας περιόδου είναι ο πολιτικός κατακερματισμός, οι αλλαγές στα συστήματα νομής της εξουσίας, η αναδιάταξη των οικονομικών δικτύων, ο δυτικός εποικισμός κυρίως στο νότιο ελλαδικό χώρο και στο Αιγαίο Στο μάθημα ερμηνεύονται αυτές οι εξελίξεις έως και τα μέσα του 14ου αι. και αναδεικνύονται τοπικές διαφοροποιήσεις, παραλλαγές, αλλά και αδράνειες στο χώρο των Βαλκανίων, του Αιγαίου και της δυτικής Μ.Ασίας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ιστοριογραφική ανάλυση των οικονομικών και κοινωνικών μετασχηματισμών, των λόγων περί ετερότητας και ταυτότητας και των διαδικασιών συγκρότησης νέων πολιτικών μορφωμάτων.

    Παράλληλα το 1204 βιώθηκε από μέλη της βυζαντινής ελίτ ως ένα «οριακό» γεγονός που δημιούργησε την ανάγκη για νέα αφηγήματα ερμηνείας του χαμένου παρελθόντος αλλά και του παρόντος και επανακαθόρισε τους ορίζοντες προσδοκιών των υποκειμένων. Στο επίπεδο της μικροϊστορίας εξετάζονται παραδειγματικά οι προσωπικές επιλογές, στρατηγικές και κοσμοθεωρίες κάποιων διανοούμενων, αυτοκρατόρων και πατριαρχών της εποχής.

    Επιδιωκόμενα μαθησιακά αποτελέσματα: Τα μαθησιακά αποτελέσματα αποσκοπούν καταρχάς στην εξοικείωση μέσα από το εξεταζόμενο παράδειγμα των φοιτητών/τριών με τα ιδιαίτερα πολιτικά, κοινωνικά και πολιτισμικά συμφραζόμενα των ιστορικών τομών και αλλαγών. Στόχος είναι η προβληματοποίηση των σχέσεων μεταξύ παρόντος και παρελθόντος και η κριτική σχηματικών γενεαλογικών προσεγγίσεων ή περιοδολογήσεων του ιστορικού χρόνου. Οι φοιτητές/τριες έρχονται σε επαφή με αναλυτικές κατηγορίες και εργαλεία της ιστοριογραφίας, εξασκούνται στη βιβλιογραφική έρευνα και στη σύνθεση ενός ιστορικού δοκιμίου, εμπλουτίζουν τις γνώσεις τους και αναπτύσσουν τις αναλυτικές και συνθετικές ικανότητές τους.

    Προαπαιτούμενα: Κανένα

    Συνιστώμενη βιβλιογραφία προς μελέτη:

    Angelov, Imperial Ideology and Political Thought in Byzantium, 1204-1330, Cambridge 2007.

    Angold, A Byzantine Government in Exile: Government and Society under the Laskarids of Nicaea (1204-1261), Oxford 1974.

    M. Angold, Η τέταρτη σταυροφορία, μτφ. Α.Ν.Κονδύλης, Αθήνα

    Herrin – G. Saint-Guillain, επιμ., Identities and Allegiances in the Eastern Mediterranean after 1204, Farnham 2011.

    Τ. Κιουσοπούλου, Οι αόρατες βυζαντινές πόλεις στον ελλαδικό χώρο (13ος – 15ος αι.), Αθήνα 2013.

    Α. Ε. Λαΐου – C. Morrisson, Η Βυζαντινή Οικονομία, μτφ. Δ.Κυρίτσης, Αθήνα 2011.

    D. Nicol, Το Δεσποτάτο της Ηπείρου (1267-1479), Αθήνα 1991.

    Page, Being Byzantine. Greek Identity before the Ottomans, Cambridge 2008.

    Shawcross, The Chronicle of Morea. Historiography in Crusader Greece, Oxford 2009.

    Διδακτικές και μαθησιακές μέθοδοι: Εισαγωγικές διαλέξεις του διδάσκοντα, παρουσιάσεις κειμένων της βιβλιογραφίας και εργασιών από τους/τις φοιτητές/τριες.

    Μέθοδοι αξιολόγησης / βαθμολόγησης: Γραπτή εργασία και συμμετοχή στο σεμινάριο.

    Γλώσσα διδασκαλίας: ελληνική.

    Τρόπος παράδοσης μαθήματος: Με φυσική παρουσία του διδάσκοντος.