Σχολή: Κοινωνικών Επιστημών
Τμήμα: Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας
Επίπεδο Σπουδών: Προπτυχιακό
Κωδικός Μαθήματος: Ι-235 Εξάμηνο Σπουδών: Α' (1ο)
Τίτλος Μαθήματος: Ιστορία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, 1300-1839
Αυτοτελείς Διδακτικές Δραστηριότητες Εβδομαδιαίες Ώρες Διδασκαλίας Πιστωτικές Μονάδες
Διαλέξεις 3 5
Τύπος Μαθήματος: Υποχρεωτικό μάθημα γενικού υποβάθρου
Προαπαιτούμενα Μαθήματα: Κανένα
Γλώσσα Διδασκαλίας και Εξετάσεων: Ελληνική
Το Μάθημα προσφέρεται σε Φοιτητές Erasmus: Ναι, μετά από συνεννόηση με τη διδάσκουσα
Ηλεκτρονική Σελίδα Μαθήματος (Url): https://www.sah.aegean.gr/course/i-235/

    (2) ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

    Mαθησιακά Aποτελέσματα: Οι φοιτητές που παρακολουθούν τις διαλέξεις και μελετούν την ύλη

    • αποκτούν νέες γνώσεις για τις πολιτικές, κοινωνικές και οικονομικές εξελίξεις στην οθωμανική επικράτεια, οι οποίες τους επιτρέπουν να κατανοήσουν πληρέστερα την ελληνική και την ευρωπαϊκή ιστορία,
    • εξοικειώνονται με την επιστημονική βιβλιογραφία για την οθωμανική ιστορία, αλλά και για την ιστορία των πληθυσμών υπό οθωμανική κυριαρχία,
    • μαθαίνουν να αναγνωρίζουν και να κατανοούν την πολυπλοκότητα των παραγόντων που επηρέασαν την εξέλιξη των οθωμανικών κοινωνιών και γενικότερα τις ιστορικές διεργασίες κατά τον ύστερο Μεσαίωνα και τους πρώιμους νεότερους χρόνους,

    Γενικές Ικανότητες: Γνώση, κατανόηση και κριτική αντιμετώπιση

    • των ιστορικών εξελίξεων στα πεδία της πολιτικής, της κοινωνίας, της οικονομίας και των ιδεών,
    • των κοινωνικών και πολιτισμικών εξελίξεων και διανοητικών αλλαγών που συνέβαλαν στη διαμόρφωση του σύγχρονου κόσμου,
    • των χρήσεων του παρελθόντος στο παρόν,
    • της ελληνικής ιστορίας στα ευρύτερα συμφραζόμενά της.

    Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης.


    (3) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

    Για πέντε αιώνες η Οθωμανική Αυτοκρατορία εξουσίασε το μεγαλύτερο μέρος της νοτιοανατολικής Ευρώπης, της Μικράς Ασίας και της Εγγύς Ανατολής, και επηρέασε άμεσα ή έμμεσα τις ιστορικές εξελίξεις στον ευρύτερο ευρασιατικό χώρο. Πάνω από είκοσι σύγχρονα κράτη, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, υπήρξαν στο παρελθόν μέρος της επικράτειας των σουλτάνων, ενώ η συγκρότηση και ιστορία των σύγχρονων εθνών στην ευρύτερη περιοχή έχει σφραγιστεί από την εμπειρία της οθωμανικής κυριαρχίας. Το μάθημα εξετάζει την ιστορία του οθωμανικού κράτους και των θεσμών του από τις απαρχές του, περί το 1300, μέχρι την έναρξη των μεταρρυθμίσεων του Τανζιμάτ το 1839. Στη διάρκεια αυτής της μακράς περιόδου διαμορφώθηκε σταδιακά ένα πλέγμα θεσμών και μηχανισμών κρατικής διοίκησης και διαχείρισης των υπηκόων με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. Ήταν ενάντια σε αυτό το «παλαιό καθεστώς» που εξεγέρθηκαν οι Έλληνες το 1821 και είναι η κληρονομιά του αυτή που εξακολουθεί να απασχολεί τον σύγχρονο δημόσιο διάλογο για τη σχέση κράτους και κοινωνίας στην Ελλάδα και σε άλλα διάδοχα κράτη. Μεταξύ των ζητημάτων που εξετάζονται είναι η συγκρότηση της οθωμανικής ηγεμονίας και η μετεξέλιξή της σε αυτοκρατορία, ο τρόπος διοίκησης, οι μείζονες θεσμικές μεταβολές και κοινωνικο-οικονομικές εξελίξεις, καθώς και οι σχέσεις κράτους και υπηκόων, αυτοκρατορικού κέντρου και περιφέρειας.

    1. Έννοιες, όροι, ιστοριογραφία
      Από τη Ρωμαϊκή στην Οθωμανική Αυτοκρατορία
    2. Βυζάντιο και Τούρκοι
    3. Οθωμανική κατάκτηση
      Οθωμανική Αυτοκρατορία και Ευρώπη
    4. Πολιτική και ιδεολογία
    5. Ανταλλαγές και επικοινωνία
      Θεσμοί και Διακυβέρνηση
    6. Κοινωνική και πολιτειακή τάξη
    7. Ο σουλτάνος και οι δούλοι του
    8. Κέντρο και επαρχίες
    9. Πόλεις και ύπαιθρος
    10. Θρησκευτικοί θεσμοί
      Η αυτοκρατορία μετασχηματίζεται
    11. Κρίση και αλλαγή
    12. Συγκρότηση ενός «παλαιού καθεστώτος»
    13. Επανάσταση και μεταρρύθμιση

    (4) ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ και ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ – ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

    Τρόπος Παράδοσης: Πρόσωπο με πρόσωπο
    Χρήση Τεχνολογιών, Πληροφορίας & Επικοινωνιών: χρήση πολυμέσων στη διδασκαλία, υποστήριξη μαθήματος μέσω e-class, ηλεκτρονική επικοινωνία με τους φοιτητές
    Οργάνωση Διδασκαλίας:  Δραστηριότητα Φόρτος Εργασίας Εξαμήνου
    Διαλέξεις 39
    μελέτη πολυμεσικού υλικού 8
    μελέτη και ανάλυση βιβλιογραφίας 78
    Σύνολο Μαθήματος  125
    Αξιολόγηση Φοιτητών: γραπτή αξιολόγηση στα ελληνικά, η οποία περιλαμβάνει:

    α) δοκιμασία πολλαπλής επιλογής (30%)

    β) ερωτήσεις σύντομης ανάπτυξης (30%)

    γ) ερωτήσεις σύνθεσης προς ανάπτυξη (40%)

    (5) ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ-ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

    Προτεινόμενη Βιβλιογραφία:

    1. Faroqhi, Suraiya, Η Οθωμανική Αυτοκρατορία και ο κόσμος γύρω της, μτφρ. Γ. Καραχρήστος, Αθήνα: Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου, 2009.
    2. Goffman, Daniel, Η Οθωμανική Αυτοκρατορία και η πρώιμη νεότερη Ευρώπη: μια νέα προσέγγιση, μτφρ. Σ. Αγάπιος, Αθήνα: Ενάλιος, 2007.
    3. İnalcık, Halil, Η Οθωμανική Αυτοκρατορία: η κλασική εποχή, 1300-1600, μτφρ. Μ. Κοκολάκης, Αθήνα: Αλεξάνδρεια, 1995.
    4. İnalcık, Halil, και Donald Quataert (επιμ.), Οικονομική και κοινωνική ιστορία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, τ. Β΄: 1600-1914, μτφρ. Μ. Δημητριάδου, Αθήνα: Αλεξάνδρεια, 2011.
    5. Lowry, Heath, Η φύση του πρώιμου οθωμανικού κράτους, μτφρ. Σ. Παπαγεωργίου, Αθήνα: Εκδόσεις Παπαζήση, 2004.
    6. Παπασταματίου, Δημήτρης, και Φωκίων Κοτζαγεώργης, Ιστορία του νέου ελληνισμού κατά τη διάρκεια της οθωμανικής πολιτικής κυριαρχίας, Αθήνα: ΣΕΑΒ, 2015.
    7. Quataert, Donald, Η Οθωμανική Αυτοκρατορία: οι τελευταίοι αιώνες 1700-1922, μτφρ. Μ. Σαρηγιάννης, Αθήνα: Αλεξάνδρεια, 2006.
    8. Ζαχαριάδου, Ελισάβετ, Δέκα τουρκικά έγγραφα για την Μεγάλη Εκκλησία (1483-1567), Αθήνα: ΙΒΕ/ΕΙΕ, 1996.
    9. Zürcher, Erik J., Σύγχρονη ιστορία της Τουρκίας, μτφρ. Β. Κεχριώτης, Αθήνα: Αλεξάνδρεια, 2004.