Σχολή: Κοινωνικών Επιστημών
Τμήμα: Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας
Επίπεδο Σπουδών: Προπτυχιακό
Κωδικός Μαθήματος: ΚΑ-180 Εξάμηνο Σπουδών: Γ΄ (3ο)
Τίτλος Μαθήματος: Ανθρωπολογία της Εκπαίδευσης
Αυτοτελείς Διδακτικές Δραστηριότητες Εβδομαδιαίες Ώρες Διδασκαλίας Πιστωτικές Μονάδες
Διαλέξεις 3 5
Τύπος Μαθήματος: Επιλογής μάθημα γενικού υποβάθρου
Προαπαιτούμενα Μαθήματα: Κανένα
Γλώσσα Διδασκαλίας και Εξετάσεων: Ελληνική
Το Μάθημα προσφέρεται σε Φοιτητές Erasmus: ΟΧΙ
Ηλεκτρονική Σελίδα Μαθήματος (Url): https://www.sah.aegean.gr/course/KA-180/

    (2) ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

    Mαθησιακά Aποτελέσματα:
    Το μάθημα επιδιώκει να :
    – Εξοικειώσει τους/τις φοιτητές/ριες με θεωρίες, έννοιες και ιδέες που τεκμηριώνουν, αναλύουν και ερμηνεύουν εκπαιδευτικές διαδικασίες ως πολιτισμικά φαινόμενα
    – Αναδείξει τη χρησιμότητα της από τα κάτω προσέγγισης της σχέσης με το σχολείο και την εκπαίδευση
    – σε σχέση ειδικά με το σχολείο, να το κάνει να φαίνεται λιγότερο οικείο, να καλλιεργήσει την ανάγκη να δούμε τι γίνεται πέρα από αυτό που έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε και να καταλαβαίνουμε.
    – Αναδείξει τις ποικίλες και σύνθετες δυναμικές της εκπαιδευτικής διάδρασης σε συγκεκριμένα εθνογραφικά συμφραζόμενα
    – να δείξει τις συνδέσεις της ανθρωπολογίας της εκπαίδευσης με άλλες επιστημονικές οπτικές που ερευνούν διάφορες διαστάσεις της εκπαίδευσης και του σχολείου

    Γενικές Ικανότητες: Το μάθημα συμβάλλει στην ικανότητα των φοιτητών και φοιτητριών να διαμορφώσουν μια κριτική ματιά σε σχέση με στερεότυπα και εξιδανικευμένες οπτικές για το σχολείο και την εκπαίδευση. Ταυτόχρονα καλλιεργεί το σεβασμό στην διαφορετικότητα σε σχέση με ζητήματα εκπαίδευσης, διδασκαλίας και μάθησης.


    (3) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ
    Στο μάθημα εξετάζεται πως εφαρμόζονται η προβληματική της ανθρωπολογίας για την πολιτισμική ετερότητα και η μέθοδος της εθνογραφίας και της συμμετοχικής παρατήρησης στη μελέτη της εκπαίδευσης και του σχολείου. Η ανθρωπολογία προσεγγίζει το φαινόμενο της εκπαίδευσης όχι ως μια συνθήκη εκ των προτέρων δεδομένη την οποία κανείς μπορεί να παρατηρήσει και να αναλύσει, αλλά εστιάζει στους τρόπους, τις πρακτικές και τις ιδέες που διαμορφώνουν το φαινόμενο της εκπαίδευσης και το προσδιορίζουν ιστορικά και πολιτισμικά. Με αυτή την έννοια, η ανθρωπολογία της εκπαίδευσης εστιάζει στα διαφορετικά περιεχόμενα και λειτουργίες της εκπαίδευσης σε διαφορετικά περιβάλλοντα.
    Η εκπαίδευση αναφέρεται σε πολύμορφα φαινόμενα (π.χ. μάθηση, διδασκαλία, γνώση, κοινωνικότητα, γλώσσα, ταυτότητες και υποκειμενικότητα) και παράλληλα το ίδιο το ανθρωπολογικό ενδιαφέρον για το σχολείο και έχει πολλαπλές αφετηρίες και συνδέσεις με άλλες κοινωνικές επιστήμες.
    Εκτός από θεωρητικά κείμενα και εθνογραφικές μελέτες το μάθημα θα βασιστεί στην προβολή και συζήτηση με αφετηρία ταινίες μυθοπλασίας και ντοκυμαντέρ που εστιάζουν στη σχέση με την εκπαίδευση και σε ατομικές και συλλογικές εμπειρίες της εκπαιδευτικής διαδικασίας και της ζωής του σχολείου.


    (4) ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ και ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ – ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

    Τρόπος Παράδοσης: Πρόσωπο με πρόσωπο
    Χρήση Τεχνολογιών, Πληροφορίας & Επικοινωνιών: Χρήση Power Point και προβολή ταινιών στη διδασκαλία
    Χρήση της εκπαιδευτικής on line πλατφόρμας eclass
    Οργάνωση Διδασκαλίας:  Δραστηριότητα Φόρτος Εργασίας Εξαμήνου
    Διαλέξεις 50
    Ατομικές και συλλογικές ασκήσεις στην τάξη 50
    Ατομική μελέτη και προετοιμασία για εξετάσεις 60
    Σύνολο Μαθήματος  160
    Αξιολόγηση Φοιτητών: Γλώσσα αξιολόγησης: Ελληνικά
    Ερωτήσεις σύντομης ανάπτυξης και ερωτήσεις ανάπτυξης δοκιμίων

    (5) ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ-ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

    Προτεινόμενη Βιβλιογραφία:

    • Έφη Πλεξουσάκη, «Ανθρωπολογία της εκπαίδευσης και εθνογραφία του σχολείου» 2020. Στο Αλέξανδρα Ανδρούσου και Βασίλης Τσάφος (επιμ.), Επιστήμες της εκπαίδευσης: ένα δυναμικό διεπιστημονικό πεδίο. Αθήνα: Gutenberg.
    • Λεωνίδας Σωτηρόπουλος 2013, Ανθρωπολογία στην εκπαίδευση: Τι μπορεί να προσφέρει η πολιτισμική ανθρωπολογία στην εκπαίδευση, Κριτική, Αθήνα [τα δύο πρώτα κεφάλαια: «Λειτουργίες της εκπαίδευσης» και «Διαστάσεις και όρια της εκπαίδευσης»].
    • Έφη Πλεξουσάκη, 2002, Πολιτισμός και σχολείο, στη σειρά «Κλειδιά και αντικλείδια», Επιστημονική Υπεύθυνη: Αλεξάνδρα Ανδρούσου, ΥΠΕΠΘ-Πανεπιστήμιο Αθηνών, Αθήνα, www.kleidiakaiantikleidia.net
    • Paul Willis, Μαθαίνοντας να δουλεύεις. Πώς τα παιδιά εργατικής προέλευσης επιλέγουν δουλειές της εργατικής τάξης, Αθήνα: Gutenberg 2012. [ειδικά το Μέρος με τίτλο: «Εθνογραφία»].
    • Νέλλη Ασκούνη, «Σχολείο και κοινωνικές ανισότητες: Η κοινωνιολογική προσέγγιση της εκπαίδευσης» 2020. Στο Αλέξανδρα Ανδρούσου και Βασίλης Τσάφος (επιμ.), Επιστήμες της εκπαίδευσης: ένα δυναμικό διεπιστημονικό πεδίο. Αθήνα: Gutenberg.
    • Deborah Reed-Danahay, «Farm children at school: Educational strategies in Rural France, Anthropological Quarterly 60 (2), 83-9, 1987.
    • Bernard Vernier, 2001, Η κοινωνική γένεση των αισθημάτων: πρωτότοκοι και υστερότοκοι στην Κάρπαθο, Αθήνα: Αλεξάνδρεια. [το κεφ. Οι Νέοι Κανακάρηδες, σελ.220-252]
    • Λουκία Ρικάκη, 2005, Ταινία Ο άλλος, παραγωγή Cinergon.
    • Αγγελική Αθανασοπούλου, 2008, «‘Για μια καλύτερη ζωή’: Ανάμεσα σε οικογενειακές υποχρεώσεις και προσωπικές επιθυμίες. Η περίπτωση της δεύτερης γενιάς Αλβανών μεταναστών στην Αθήνα», 181-309. Στο Λ. Στυλιανούδη (επιμ.), Ελληνική κοινωνία (τόμος 8-9). Αθήνα: Επετηρίς του Κέντρου Ερεύνης της Ελληνικής Κοινωνίας της Ακαδημίας Αθηνών.
    • Denisa Kostovicova και Albert Prestreshi 2010, «Education, gender and religion: Identity transformations among Kosovo Albanians in London», Journal of Ethnic and Migration Studies, 29 (6): 1079-1096.
    • Andreas Koefoed, 2015,Ταινία At home in the world, Sonttag Pictures.
    • Laurent Cantet, 2008, Ταινία Ανάμεσα στους Τοίχους (Πρωτότυπος τίτλος: Entre les Murs).
    • Έφη Πλεξουσάκη, «Στην Ελλάδα ή στην Τουρκία; Εκπαίδευση και διλήμματα ταυτότητας της “μουσουλμανικής μειονότητας” στη Θράκη». Στο Ε. Παπαταξιάρχης (επιμ.), Περιπέτειες της ετερότητας: Η παραγωγή της πολιτισμικής διαφοράς στην Ελλάδα, Αθήνα, Αλεξάνδρεια, σελ.181-208.
    • Rozita Dimova 2006, «Modern masculinities: ethnicity, education and gender in Macedonia», Nationalities Papers: The Journal of Nationalism and Ethnicity, 34(3), σελ. 305-320.