Σχολή: Κοινωνικών Επιστημών
Τμήμα: Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας
Επίπεδο Σπουδών: Προπτυχιακό
Κωδικός Μαθήματος: ΚΑ-192 Εξάμηνο Σπουδών: Γ' (3ο)
Τίτλος Μαθήματος: Ανθρωπολογία της Μουσικής
Αυτοτελείς Διδακτικές Δραστηριότητες Εβδομαδιαίες Ώρες Διδασκαλίας Πιστωτικές Μονάδες
Διαλέξεις 3 5
Τύπος Μαθήματος: Υποχρεωτικό μάθημα γενικού υποβάθρου
Προαπαιτούμενα Μαθήματα: Κανένα
Γλώσσα Διδασκαλίας και Εξετάσεων: Ελληνική
Το Μάθημα προσφέρεται σε Φοιτητές Erasmus: Ναι
Ηλεκτρονική Σελίδα Μαθήματος (Url): https://www.sah.aegean.gr/course/ka-192/

    (2) ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

    Mαθησιακά Aποτελέσματα: Μέσα από την ανάλυση των ποικίλων κοινωνικών χρήσεων της μουσικής σε διάφορους πολιτισμούς, θα εξηγήσουμε γιατί η ανθρωπολογία της μουσικής δεν αποτελεί σήμερα έναν γνωστικό κλάδο που συγκροτείται πάνω στη βάση ενός γνωστικού αντικειμένου (τη μουσική στις «άλλες» κοινωνίες), αλλά μια ευρύτερη θεωρητική σκοπιά, που προσεγγίζει τη μουσική ως πεδίο παραγωγής και διαχείρισης των πολιτισμικών σημασιών, των κοινωνικών πρακτικών και των σχέσεων εξουσίας, και που μπορεί να εφαρμοστεί σε κάθε κοινωνία και σε κάθε πολιτισμικό σύστημα.
    Στόχοι: Η εξοικείωση με ζητήματα μουσικής εθνογραφίας και εθνογραφίας της επιτέλεσης. Η συστηματική μελέτη ενός είδους κοινωνιών (των κοινωνιών του τροπικού δάσους) ως αντιπροσωπευτικό εθνογραφικό παράδειγμα ανθρωπολογικής προσέγγισης της μουσικής.

    Γενικές Ικανότητες: 

    • Αυτόνομη εργασία.
    • Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον.
    • Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα.
    • Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής.

    (3) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ
    Στο μάθημα αυτό, θα εξετάσουμε πώς εφαρμόζεται η ανθρωπολογική προσέγγιση στη μελέτη της μουσικής. Θα διερευνήσουμε ποικίλες μουσικές επιτελέσεις, σε διάφορες κοινωνίες, και θα εστιάσουμε στις κοινωνικές και συμβολικές συνιστώσες της μουσικής μέσα στον πολιτισμό, αλλά και της μουσικής ως πολιτισμού. Θα μελετήσουμε, επομένως, τη μουσική όχι ως αυτόνομη καλλιτεχνική μορφή οργάνωσης του ήχου, αλλά ως κοινωνική σχέση και πολιτισμική πρακτική, εστιάζοντας στην πολλαπλότητα και την ποικιλομορφία των πολιτισμικών σημασιών των μουσικών επιτελέσεων από κοινωνία σε κοινωνία, αλλά και μέσα στα πλαίσια της ίδιας κοινωνίας.


    (4) ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ και ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ – ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

    Τρόπος Παράδοσης: Πρόσωπο με πρόσωπο
    Χρήση Τεχνολογιών, Πληροφορίας & Επικοινωνιών: Διαδίκτυο, προβολή εθνογραφικών ταινιών, ακρόαση μουσικών παραδειγμάτων.
    Οργάνωση Διδασκαλίας:  Δραστηριότητα Φόρτος Εργασίας Εξαμήνου
    Διαλέξεις 39
    Προσωπική μελέτη 83
    Τελική εξέταση 3
    Σύνολο Μαθήματος  125
    Αξιολόγηση Φοιτητών: Γραπτή εξέταση, εργασία (προαιρετική και συμπληρωματική της εξέτασης) κατόπιν συνεννοήσεως με τον διδάσκοντα στην αρχή του εξαμήνου.

    (5) ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ-ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

    Προτεινόμενη Βιβλιογραφία:

    α) Εγχειρίδια του μαθήματος:

    Πανόπουλος, Παναγιώτης. (επιμ.). 2005. Από τη μουσική στον ήχο: Εθνογραφικές μελέτες των Steven Feld, Marina Roseman και Anthony Seeger. Αθήνα: Εκδόσεις Αλεξάνδρεια.

    Blacking, John. 1981 [1973]. Η έκφραση της ανθρώπινης μουσικότητας. Αθήνα: Νεφέλη.

    Small, Christopher. 1983 [1977]. Μουσική – Κοινωνία – Εκπαίδευση. Αθήνα: Νεφέλη.

    β) Συμπληρωματική βιβλιογραφία:

    Nettl, Bruno. 1979 [1956]. Η μουσική στους πρωτόγονους πολιτισμούς. Αθήνα: Κάλβος. Ιδιαίτερα, κεφ. 1: «Εισαγωγή», κεφ. 2: «Ο ρόλος της μουσικής στον πρωτόγονο πολιτισμό» και κεφ. 3: «Η ανάπτυξη και τα δόγματα της εθνομουσικολογίας».

    Clastres, Pierre. 1992 [1966]. “Τόξο και καλάθι”. Στο Η κοινωνία ενάντια στο κράτος. Αθήνα: Εκδόσεις Αλεξάνδρεια.

    Eliade, Mircea. 1978 [1968]. Ο σαμανισμός και οι αρχαϊκές τεχνικές της έκστασης. Αθήνα: Εκδόσεις Χατζηνικολή. Ιδιαίτερα, κεφ.: «Το σαμανικό ταμπούρλο» και κεφ.: «Κοστούμια και μαγικά ταμπούρλα σ’ ολόκληρο τον κόσμο».