Σχολή: Κοινωνικών Επιστημών
Τμήμα: Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας
Επίπεδο Σπουδών: Προπτυχιακό
Κωδικός Μαθήματος: ΠΑ/Σ-026 Εξάμηνο Σπουδών: Η' (8o)
Τίτλος Μαθήματος: Ιστορική Δημογραφία
Αυτοτελείς Διδακτικές Δραστηριότητες Εβδομαδιαίες Ώρες Διδασκαλίας Πιστωτικές Μονάδες
Διαλέξεις 3 6
Τύπος Μαθήματος: Ειδίκευσης γενικών γνώσεων, ανάπτυξης δεξιοτήτων
Προαπαιτούμενα Μαθήματα: Κανένα
Γλώσσα Διδασκαλίας και Εξετάσεων: Ελληνική
Το Μάθημα προσφέρεται σε Φοιτητές Erasmus: ΟΧΙ
Ηλεκτρονική Σελίδα Μαθήματος (Url): https://www.sah.aegean.gr/course/pas-026/

    (2) ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

    Mαθησιακά Aποτελέσματα:
    Οι φοιτητές που παρακολουθούν τα σεμινάρια, μελετούν την ύλη και ολοκληρώνουν τις εβδομαδιαίες εργασίες, αναπτύσσουν τις απαραίτητες δεξιότητες ως προς την εφαρμογή των τεχνικών και των μεθόδων της Ιστορικής Δημογραφίας. Συγκεκριμένα είναι σε θέση 1ο να κατανοήσουν τα βασικά ορόσημα της ιστορίας του παγκόσμιου πληθυσμού από την παλαιολιθική εποχή έως σήμερα, 2ο να κατασκευάσουν και να αναλύσουν, στατικά και ιστορικά μια ηλικιακή πυραμίδα ενός συγκεκριμένου πληθυσμού, 3ο να επεξεργαστούν σειραϊκά δεδομένα που θα τους επιτρέψουν να αντιληφθούν τον θεμελιακό ρόλο της γεννητικότητας και της θνησιμότητας, ως προς την εξέλιξη του πληθυσμού, 4ο να διαπιστώσουν τις βασικές διαφορές των δημογραφικών συμπεριφορών, μεταξύ παλαιού και νέου δημογραφικού καθεστώτος, χρονολογώντας παράλληλα την περίοδο μετάβασης, για κάθε μία από τις εξεταζόμενες ευρωπαϊκές κοινωνίες, 5ο να εφαρμόσουν την μέθοδο της ανασυγκρότησης οικογενειών σε μικρά οικιστικά σύνολα, ώστε να εξετάσουν το μέγεθος και τη δομή της οικογένειας, όπως και την φύση και το εύρος της «φυσικής» γονιμότητας.

    Γενικές Ικανότητες: Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών.


    (3) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ
    Το μάθημα επικεντρώνεται σε τρεις θεματικές ενότητες που εξετάζονται παράλληλα. Θέμα της πρώτης ενότητας είναι το αντικείμενο και οι τεχνικές της Ιστορικής Δημογραφίας (Κοινωνική ιστορία, Δημογραφία και «γέννηση» της Ιστορικής Δημογραφίας – Πρακτική εφαρμογή των τεχνικών).
    Η δεύτερη ενότητα εξετάζει την ιστορία του πληθυσμού (εξέλιξη του παγκόσμιου πληθυσμού από την παλαιολιθική εποχή μέχρι σήμερα – θεωρίες περί πληθυσμού και δημογραφικές πολιτικές).
    Τέλος, θέματα της τρίτης ενότητας είναι η δημογραφική ανάλυση – αστική δημογραφία – ανάλυση των δημογραφικών συμπεριφορών, 16ος-19ος αιώνας – συγκρότηση του αστικού πληθυσμού και μεταναστεύσεις, 18ος-20ος αιώνας – ελληνική ιστοριογραφία.


    (4) ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ και ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ – ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

    Τρόπος Παράδοσης: Πρόσωπο με πρόσωπο
    Χρήση Τεχνολογιών, Πληροφορίας & Επικοινωνιών:
    Οργάνωση Διδασκαλίας:  Δραστηριότητα Φόρτος Εργασίας Εξαμήνου
    Διαλέξεις, Εργαστηριακή άσκηση, Εκπόνηση εργασιών 180
    Σύνολο Μαθήματος  180
    Αξιολόγηση Φοιτητών: 10 εργασίες κατά τη διάρκεια του εξαμήνου

    (5) ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ-ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

    Προτεινόμενη Βιβλιογραφία:

    Άννα Ματθαίου, Οικογένεια και σεξουαλικότητα. Μεταξύ παράδοσης και νεωτερικότητας. (ελληνικές μαρτυρίες, 17ος-αρχές 19ου αιώνα), Μέλισσα/Ζητήματα Ιστορίας , Αθήνα 2019 (280 σ.)

    Δηµήτρης Δηµητρόπουλος, Μαρτυρίες για τον πληθυσµό των νησιών του Αιγαίου, 15ος – αρχές 19ου αιώνα, Τετράδια Εργασίας 27, Αθήνα, έκδ. ΙΝΕ/ΕΙΕ, 2004, (369 σ.)

    Κώστας Κόμης, Πληθυσμός και οικισμοί της Μάνης, 15ος-19ος αι., Ιωάννινα: Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων 1995.

    Βασίλης Παναγιωτόπουλος, Πληθυσμός και Οικισμοί της Πελοποννήσου, 13ος-18ος αι., Αθήνα: Ι.Α.Ε.Τ.Ε., 1985.

    Σπύρος Kαράβας, «H Λέσβος τον 19ο αιώνα: Δημογραφικές παρατηρήσεις», Eπίμετρο στο Συνοπτική Iστορία της Λέσβου και Tοπογραφία αυτής υπό Σ.Γ.T., Eν Kωνσταντινουπόλει 1874, Φωτομηχανική ανατύπωση, Mυτιλήνη, Πανεπιστήμιο Aιγαίου-Tμήμα Kοινωνικής Aνθρωπολογίας, 1996, σ. III-XXXI.

    Guillaume, P. & J. P. Poussou, Précis de démographie historique. Παρίσι 1970.

    Henry, L., Techniques d’ analyse en démographic historique, Παρίσι 1980.

    T. R. Malthus, Θεωρία περί πληθυσμού, Αθήνα 1940.