Σχολή: Κοινωνικών Επιστημών
Τμήμα: Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας
Επίπεδο Σπουδών: Προπτυχιακό
Κωδικός Μαθήματος: ΠΑ/Σ-79 Εξάμηνο Σπουδών: Z' (7ο)
Τίτλος Μαθήματος: Ανθρωπολογία της φύσης
Αυτοτελείς Διδακτικές Δραστηριότητες Εβδομαδιαίες Ώρες Διδασκαλίας Πιστωτικές Μονάδες
Διαλέξεις 3 6
Τύπος Μαθήματος: Ειδικού υποβάθρου ανάπτυξης δεξιοτήτων
Προαπαιτούμενα Μαθήματα: Κανένα
Γλώσσα Διδασκαλίας και Εξετάσεων: Ελληνική
Το Μάθημα προσφέρεται σε Φοιτητές Erasmus: ΝΑΙ (στην Αγγλική)
Ηλεκτρονική Σελίδα Μαθήματος (Url): https://www.sah.aegean.gr/course/pas-079/

    (2) ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

    Mαθησιακά Aποτελέσματα: Η ενασχόληση με τη φύση και οι σχέσεις των ανθρώπων με τα ζώα, τα φυτά, τη θάλασσα, τα ποτάμια και τις λίμνες υπήρξε ένα από τα κεντρικά σημεία ανθρωπολογικού ενδιαφέροντος. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια πληθαίνουν οι ανθρωπολογικές συζητήσεις για τη σχέση φύσης, πολιτισμού, ανθρωπίνων και μη ανθρωπίνων οντοτήτων ειδικά με αναφορά στην όλο και πιο έντονη επίδραση του ανθρώπινου παράγοντα στο περιβάλλον που τον/την περιβάλλει.
    Στόχος του μαθήματος είναι:
    α) η γνωριμία με σύγχρονες ανθρωπολογικές προσεγγίσεις που ασχολούνται με τη φύση και το περιβάλλον,
    β) η εστίαση σε συγκεκριμένα εθνογραφικά παραδείγματα που αφορούν τα ζώα, τα φυτά και τους μύκητες, το νερό, τους ιούς και τα βακτήρια,
    γ) η εξοικείωση με εθνογραφικές πρακτικές και μεθοδολογίες που εμπλέκουν έρευνα σε μη ανθρώπινες οντότητες.

    Γενικές Ικανότητες: 
    Αυτόνομη εργασία
    Παραγωγή νέων ερευνητικών ιδεών
    Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
    Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης


    (3) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

    1. Παρουσίαση μαθήματος
    2. Η στροφή προς μια Ανθρωπολογία της φύσης
    3. Η οντολογική στροφή στην ανθρωπολογία
    4. Η ενασχόληση με το περιβάλλον Ι: Φύση και πολιτισμός
    5. Η ενασχόληση με το περιβάλλον ΙΙ: Κυνήγι και τροφοσυλλογή
    6. Ζώα Ι
    7. Ζώα ΙΙ
    8. Φυτά και Μύκητες Ι
    9. Φυτά και Μύκητες ΙΙ
    10. Μεθοδολογία έρευνας
    11. Αέρας
    12. Νερό


    (4) ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ και ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ – ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

    Τρόπος Παράδοσης: Πρόσωπο με πρόσωπο
    Χρήση Τεχνολογιών, Πληροφορίας & Επικοινωνιών: Χρήση της εκπαιδευτικής πλατφόρμας open e class
    Οργάνωση Διδασκαλίας:  Δραστηριότητα Φόρτος Εργασίας Εξαμήνου
    Διαλέξεις 39
    Μελέτη και ανάλυση βιβλιογραφίας 45
    Συγγραφή εργασιών 40
    Άσκηση πεδίου 26
    Σύνολο Μαθήματος (25 ώρες φόρτου εργασίας ανά πιστωτική μονάδα) 150
    Αξιολόγηση Φοιτητών: Γλώσσα αξιολόγησης: Ελληνική

    Μέθοδοι αξιολόγησης:
    Α. Συμμετοχή στο μάθημα και προφορική παρουσία (30% της συνολικής βαθμολογίας)
    Β. 1η μικρή εργασία (1500-1800 λέξεις) (20% της συνολικής βαθμολογίας).
    Γ. 2η μικρή εργασία (1500-1800 λέξεις) (20% της συνολικής βαθμολογίας).
    Δ. 3η μικρή εργασία (2400-3000) (30% της συνολικής βαθμολογίας): Οι φοιτητές/τριες αναμένεται να διεξάγουν μικρής κλίμακας έρευνα και να προχωρήσουν σε γραπτή και προφορική παρουσίαση της.

    Τα παραπάνω κριτήρια διατυπώνονται ρητά σε προφορική κι έγγραφη μορφή στην αρχή του μαθήματος και είναι προσβάσιμα στους/τις φοιτητές/ήτριες


    (5) ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ-ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

    Προτεινόμενη Βιβλιογραφία:Ελληνόγλωσση:

    1. Descola, Philippe. 2011. « Τέσσερεις οντολογίες». Στο Martin Holbraad και Αλεξάνδρα Μπακαλάκη (επιμ.) «Αφιέρωμα: Ετερότητα και ονολογία στην ανθρωπολογική σκέψη». Σύγχρονα Θέματα 112: 17-21.
    2. Holbraad, Martin και Αλεξάνδρα Μπακαλάκη. 2011. « Εισαγωγή». Στο Martin Holbraad και Αλεξάνδρα Μπακαλάκη (επιμ.) «Αφιέρωμα: Ετερότητα και ονολογία στην ανθρωπολογική σκέψη». Σύγχρονα Θέματα 112: 12-16.
    3. Ingold, Tim 2000 [2016]. H αντίληψη του περιβάλλοντος. Δοκίμια για τη διαβίωση, την κατοίκηση και τις δεξιότητες. Αθήνα: Αλεξάνδρεια
    4. Κουραβέλος, Θανάσης. 2009. Κοινωνίες μοιράσματος. Οι σύγχρονοι απλοί τροφοσυλλέκτες. Θεσσαλονίκη: Πολιτειακές εκδόσεις
    5. Viveiros de Castro, Eduardo. 2011. «Oντολογική πολιτική και ανθρωπολογική φαντασία». Στο Martin Holbraad και Αλεξάνδρα Μπακαλάκη (επιμ.) «Αφιέρωμα: Ετερότητα και ονολογία στην ανθρωπολογική σκέψη». Σύγχρονα Θέματα 112: 33-38.

    Ξενόγλωσση:

    1. Archambault, Julie Soleil. 2016. “Taking love seriously in human-plant relations in Mozambique: Toward an anthropology of effective encounters. Cultural Anthropology https://culanth.org/articles/808-taking-love-seriously-in-human-plant-relations-in
    2. Descola, Philippe. 2001. «Αnthropology of Nature”. Εναρκτήρια ομιλία στο College de France
    3. Dow, Katharine. 2016. Making a Good Life. An Ethnography of Nature, Ethics and Reproduction. Princeton University Press
    4. Descola, Philippe. 2012. «Beyond nature and culture. Forms of attachment”. HAU 2(1): 447-4712
    5. Friese, Carrie, Clarke Adele. 2011. “Transposing bodies of knowledge and technique: Animal models at work in reproductive sciences”. Social Studies of Science 42(1): 31-52
    6. Ηelmreich, Stefan. 2014. “Homo microbis. The human microbiome. Figural, literal, political”.
    7. Helmreich, Stefan. 2014. “The left hand of nature and culture. Comment on Descola Philippe. HAU 4(3): 373-381
    8. Ιngold, Tim. 2016. “A naturalist abroad in the museum of ontology: Descola’s Beyond Nature and Culture”. Anthropological Forum 26(3): 301-320
    9. Kirksey, Eben και Stefan Helmreich. “The emergence of multispecies ethography”. Cultural Anthropology 25(4): 545-576
    10. Lynteris, Crhistos. 2017. “Zoonotic diagrams: mastering and unsettling human-animal relations” Journal of Royal Anthropological Institute 23: 463-485
    11. Paxson, Heatrher, Stefan Helmreich. 2014. “The perils and promises
of microbial abundance: Novel natures and model ecosystems, from artisanal cheese to alien seas”. Social Studies of Science 44(2): 165-193
    12. Rees, Tobias et al. 2018. “How the microbiome challenges our concept of self”. Plos Biology: 1-7
    13. Rival, Laura. 2012. “The materiality of life. Revisiting the anthropology of nature in Amazonia”. Indiana 29: 127-143
    14. Tsing, Anna. 2012.“Unruly edges. Mushrooms as companion species”. Environmental Humanities 1: 141-154


    Συναφή επιστημονικά περιοδικά:

    1. Σύγχρονα Θέματα
    2. Journal of Royal Anthropological Institute
    3. HAU
    4. Cultural Anthropology