Σχολή: Κοινωνικών Επιστημών
Τμήμα: Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας
Επίπεδο Σπουδών: Μεταπτυχιακό
Κωδικός Μαθήματος: ΚΙΑ-4 Εξάμηνο Σπουδών: 2ο
Τίτλος Μαθήματος: Ζητήματα Οικονομικής και Πολιτικής Ανθρωπολογίας
Αυτοτελείς Διδακτικές Δραστηριότητες Εβδομαδιαίες Ώρες Διδασκαλίας Πιστωτικές Μονάδες
Διαλέξεις   3 10
Τύπος Μαθήματος: Υποχρεωτικό, γενικού υποβάθρου
Προαπαιτούμενα Μαθήματα: Κανένα
Γλώσσα Διδασκαλίας και Εξετάσεων: Ελληνικά
Το Μάθημα προσφέρεται σε Φοιτητές Erasmus: Όχι
Ηλεκτρονική Σελίδα Μαθήματος (Url): https://www.sah.aegean.gr/metaptychiakes-spoudes/pms-koinoniki-kai-istoriki-anthropologia/mathimata-pms-kia/kia-4/ και  https://eclass.aegean.gr/courses/SA143/

    (2) ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

    Mαθησιακά Aποτελέσματα: Στην πρώτη ενότητα επιδιώκεται η γνωριμία των φοιτητών/τριων με τις βασικές προσεγγίσεις της έννοιας του ‘οικονομικού’, η κατανόηση των κυριότερων ανθρωπολογικών θεωριών για την πρωτόγονη οικονομία, το δώρο, το εμπόρευμα,   την ηθική της ανταλλαγής και το συμβολισμό του χρήματος. Επιπλέον σχολιάζονται παραδείγματα ανθρωπολογικών θεωρήσεων για τα υλικά αντικείμενα. Τα τελευταία αναλύονται ως εμπορευματικά αγαθά από μια πολιτικο-οικονομική οπτική ή/και ως φορείς συμβολικών νοημάτων. Εξετάζονται, επίσης,  διαφορετικές –παλαιότερες και νεότερες- αναλυτικές προσεγγίσεις της κατανάλωσης.  Σχετικά με την κατανάλωση, η εστίαση στρέφεται στα κριτήρια με βάση τα οποία θεωρούνται αναγκαία ή επιθυμητά τα αγαθά και ιεραρχούνται ως προς τη σημασία και την αξία τους σε συγκεκριμένα κοινωνικά πλαίσια.  Παράλληλα αναδεικνύονται σύγχρονες προσεγγίσεις που αναγνωρίζουν τον ενεργό ρόλο των καταναλωτών στην παραγωγή του πολιτισμού.

    Η δεύτερη ενότητα καλύπτει βασικά ζητήματα της ανθρωπολογίας του τουρισμού και παρουσιάζει, από μια κριτική σκοπιά, παλαιότερους και νεότερους προβληματισμούς πάνω σε ζητήματα συναφή με τον κοινωνικο-οικονομικό μετασχηματισμό και τη σχέση μεταξύ δομής και δράσης, την εμπορευματοποίηση του πολιτισμού και την πολιτισμική ταυτότητα.

    Στην τρίτη ενότητα του μαθήματος εξετάζεται η σχέση της πολιτικής ανθρωπολογίας με την πολιτική επιστήμη καθώς και η έννοια του ‘πολιτικού’ και παρουσιάζονται παραδείγματα από μη δυτικές κοινωνίες που καθιέρωσαν την προβληματική της πολιτικής ανθρωπολογίας. Τέλος, εξετάζονται οι κυριότερες προσεγγίσεις του εθνικού και του εθνοτικού (ethnic) φαινομένου και σχολιάζεται η σχέση μεταξύ των σχετικών όρων και αναλυτικών κατηγοριών. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον εθνικισμό ως πολιτισμική διαδικασία συγκρότησης της ταυτότητας.

    Γενικές Ικανότητες: 

    Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών

    Αυτόνομη εργασία

    Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης

    Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής

    Επίδειξη κοινωνικής, επαγγελματικής και ηθικής υπευθυνότητας και ευαισθησίας σε θέματα φύλου

     


    (3) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

    Το μεγαλύτερο μέρος του μαθήματος στοχεύει στην απόκτηση θεωρητικού και μεθοδολογικού πλαισίου για την ερμηνεία και ανάλυση των οικονομικών πρακτικών, συμπεριφορών και αντιλήψεων στα εκάστοτε κοινωνικά και πολιτισμικά τους συμφραζόμενα.  Ειδικότερα, επιδιώκει να εισάγει τους/τις φοιτητές (-τριες) σε ένα γόνιμο διάλογο μεταξύ θεωρητικών ρευμάτων και αναλυτικών προσεγγίσεων από τη μια, και εθνογραφικής πρακτικής και ερευνητικών δεδομένων από την άλλη.  Το μάθημα –στο πλαίσιο της ευρείας γκάμας ειδικών αντικειμένων που εξετάζει- επιδιώκει να ενσταλάξει στους διδασκόμενους την ολιστική, συγκριτική προσέγγιση ζητημάτων όπως η ηθική της ανταλλαγής και του χρήματος,  το δώρο και οι συναφείς μ’ αυτό σχέσεις, πρακτικές και αντιλήψεις στις δυτικές και μη-δυτικές κοινωνίες, η κοινωνική και συμβολική σημασία/σημασιοδότηση των αντικειμένων, η σχέση κατανάλωσης και ταυτότητας, προσεγγίσεις της κοινωνικής αλλαγής και του μετασχηματισμού.  Όσον αφορά το τμήμα του μαθήματος που παρουσιάζει ζητήματα πολιτικής ανθρωπολογίας, αυτό επιχειρεί καταρχήν να αναδείξει αναλυτικές προσεγγίσεις του «πολιτικού» και στη συνέχεια να φωτίσει θεωρήσεις του εθνοτισμού  καθώς και του εθνικισμού, ιδιαίτερα υπό το πρίσμα της συγκρότησης της ταυτότητας.


    (4) ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ και ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ – ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

    Τρόπος Παράδοσης: Φυσική παρουσία του διδάσκοντα
    Χρήση Τεχνολογιών, Πληροφορίας & Επικοινωνιών: Στην αίθουσα γίνεται συστηματική χρήση, οπτικού υλικού, power point,  καθώς και του διαδικτύου. Οι φοιτητές έχουν πρόσβαση στην σελίδα του μαθήματος στο eclass.
    Οργάνωση Διδασκαλίας:  Δραστηριότητα Φόρτος Εργασίας Εξαμήνου
    Διαλέξεις 39
    Μελέτη & ανάλυση βιβλιογραφίας 30
    Παρουσιάσεις κειμένων στην τάξη 40
     Αυτόνομη μελέτη/προετοιμασία για μικρή γραπτή εργασία  60
     Μεγάλη εργασία  100
    Σύνολο Μαθήματος 269
    Αξιολόγηση Φοιτητών: Το μάθημα εξετάζεται με τους εξής τρόπους:

    Προφορική συμμετοχή στο μάθημα

    Προφορική παρουσίαση και σχολιασμός κειμένων εντός μαθήματος

    Ανάπτυξη δοκιμίου βάσει ερωτήσεων και βιβλιογραφίας

    Τελική συνθετική εργασία, η οποία εκπονείται σε συνεργασία με τη διδάσκουσα και μετά την έγκριση της επιλεγμένης βιβλιογραφίας


    (5) ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ-ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

    Προτεινόμενη Βιβλιογραφία: 

    • LeClair και Schneider (επιμ.) 1968, Economic Anthropology.
    • Godelier, M., 1988, Mαρξιστικοί Ορίζοντες στην Κοινωνική Ανθρωπολογία.
    • Richard R. Wilk και Lisa C. Cliggettt, 2010, Οικονομία και Πολιτισμός: Αρχές Οικονομικής Ανθρωπολογίας.
    • Appadurai (επιμ.)  1986, The Social Life of Things.
    • Navotzky, S., 1997, New Directions in Economic Anthropology.
    • Parry, J. και Μ. Block, 1989, Money and the Morality of Exchange.
    • Bourdieu, P.,1984, Distinction: A Social Critique of the Judgement of Taste.
    • Miller, D., 1987,  Material Culture and Mass Consumption.
    • Balandier, G.,  1990,  Πολιτική Ανθρωπολογία.

    Συναφή επιστημονικά περιοδικά:

    • Cultural Anthropology
    • Anthropological Quarterly
    • Man
    • American Anthropologist
    • Critique of Anthropology
    • Annals of Tourism Research
    • American Ethnologist