Δραστηριότητες της ΘΠΑ σε συνεργασία με τους φορείς υποδοχής φοιτητών και φοιτητριών του τμήματος

1. Ημερίδες απολογισμού και αξιολόγησης της Θερινής Πρακτικής Άσκησης

Πραγματοποιήθηκαν πέντε ημερίδες για τα πέντε πρώτα έτη της καθιέρωσης της ΘΠΑ από το 2003 έως το 2007, οι οποίες οργανώθηκαν κατά την διάρκεια του χειμερινού εξαμήνου της επόμενης ακαδημαϊκής χρονιάς.
Οι ημερίδες βασίστηκαν στην παρουσίαση της πρακτικής άσκησης και την αξιολόγησή της τόσο από την πλευρά των ασκούμενων φοιτητών και φοιτητριών όσο και από την πλευρά των φορέων που υποδέχτηκαν τους/τις ασκούμενους και ασκούμενες. Στόχευαν αφενός στην καταγραφή και την αποτίμηση της άσκησης και παράλληλα στην διαμόρφωση ενός σκεπτικού και προτάσεων για τις προοπτικές τους. Οι ημερίδες αντιμετωπίστηκαν από το Τμήμα και τους φορείς υποδοχής ως ένα πολλαπλό φιλτράρισμα του υλικού που φέρνουν οι ασκούμενοι και οι ασκούμενες από την εξοικείωση και την εργασία σε ένα επαγγελματικό περιβάλλον και από την εμπειρία που αποκόμισαν τα δύο μέρη.
Πιο αναλυτικά, στόχος ήταν να αναδειχθούν τα δυνατά σημεία των ασκούμενων και οι αδυναμίες ή οι δυσκολίες που συνάντησαν, να συζητηθούν τα προβλήματα συνεργασίας, να ανανεωθούν οι συνεργασίες εκείνες οι οποίες αποδείχθηκαν γόνιμες και να καταγραφούν ιδέες σχετικά με το περιεχόμενο του προγράμματος σπουδών ώστε η πρακτική άσκηση να προσφέρει ανατροφοδότηση στη συζήτηση για τα εφόδια που χρειάζεται να έχουν οι απόφοιτοι και οι απόφοιτες του τμήματος.
Η κάθε ημερίδα εν τέλει είχε πολλαπλές λειτουργίες: λειτούργησε ως εργαλείο για τον επανασχεδιασμό της ΘΠΑ ώστε κάθε χρόνο να λαμβάνεται υπόψη η προηγούμενη εμπειρία. Επιπλέον οι ημερίδες απετέλεσαν ένα μέσο ενημέρωσης των φορέων, δυνητικών εργοδοτών των αποφοίτων μας, για τη φυσιογνωμία του τμήματος και του προπτυχιακού προγράμματος σπουδών, δηλαδή για την ταυτότητα των αποφοίτων του τμήματος. Τέλος, οι ημερίδες άνοιξαν συζητήσεις σχετικά με το ζήτημα των επαγγελματικών οριζόντων των αποφοίτων του τμήματος.
Οι προφορικές παρουσιάσεις απομαγνητοφωνήθηκαν και με την επιμέλεια του απομαγνητοφωνημένου υλικού εκπονήθηκαν πρακτικά των ημερίδων που υπάρχουν σε ηλεκτρονική μορφή.

 
Πρόγραμμα ημερίδας Μάρτιος 2005 |Αρχείο 1 | Αρχείο 2
Πρόγραμμα ημερίδας Νοέμβριος 2005 |Αρχείο 1 | Αρχείο 2 
Πρόγραμμα ημερίδας 2006 |Αρχείο 1 | 
Πρόγραμμα ημερίδας 2008 |Αρχείο 1 | Αρχείο 2

2. Εκπαιδευτικές εκδρομές σε ιστορικά αρχεία, μουσεία και ερευνητικά κέντρα

Οργανώθηκαν τρεις εκπαιδευτικές εκδρομές σε ιστορικά αρχεία, μουσεία και ερευνητικά κέντρα στην διάρκεια του εαρινού εξαμήνου των ετών 2011 (3-6 Μαΐου), 2012 ( 7-10 Μαΐου) και 2013 (12-17 Μαΐου).

Οι εκπαιδευτικές εκδρομές έγιναν στην Αθήνα και την περιοχή της Αττικής. Συνιστούσαν ένα εγχείρημα ένταξης των φοιτητών και φοιτητριών του πρώτου κύκλου σπουδών [α’ και β’ έτος] στις δραστηριότητες της πρακτικής άσκησης μέσω της εξοικείωσής τους με σημαντικούς φορείς με τους οποίους συνεργαζόταν ή είχε την πρόθεση να συνεργαστεί το τμήμα. Παρότι στο πλαίσιο των σεμιναρίων και των άλλων μαθημάτων αλλά και της συμμετοχής τους στην θερινή πρακτική άσκηση οι φοιτητές και οι φοιτήτριες του δεύτερου κύκλου σπουδών [γ’ και δ’ έτος] έχουν επαφή με αρχεία και αρχειακές πηγές κρίθηκε απαραίτητο να υπάρχει αυτή η δυνατότητα και στους/στις φοιτητές/φοιτήτριες του πρώτου κύκλου μέσα από εκπαιδευτικές εκδρομές. Ειδικά για τα ιστορικά αρχεία, με δεδομένη την προσφορά ενός ολοκληρωμένου προγράμματος σπουδών Ιστορίας στο Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας η γνωριμία των φοιτητών/τριών με αρχεία κρίθηκε περισσότερο από αναγκαία. Γενικότερα οι εκπαιδευτικές εκδρομές στόχευαν στον προβληματισμό για τις μουσειακές και αρχειακές συλλογές ως μορφές δημόσιας χρήσης και έκθεσης του παρελθόντος. Στόχευαν παράλληλα στην δημιουργία ενός κλίματος ακαδημαϊκής “κοινότητας” που θα περιλάμβανε φοιτητές/φοιτήτριες, διδάσκοντες/διδάσκουσες και επιστήμονες εκτός του στενού ακαδημαϊκού περιβάλλοντος.

Συγκεκριμένα σε συνεργασία των εποπτών καθηγητών και εποπτριών καθηγητριών με επιστήμονες σε ιστορικά αρχεία, μουσεία και ερευνητικά κέντρα σχεδιάστηκαν ειδικού́ τύπου δραστηριότητες που εντάχθηκαν σε πενθήμερες εκπαιδευτικές εκδρομές στην Αθήνα και την Αττική. Στην διάρκεια των εκδρομών πέντε με επτά διδάσκοντες και διδάσκουσες του τμήματος εργάστηκαν με περίπου 25 φοιτητές και φοιτήτριες και εργαζόμενους σε αρχειακούς, μουσειακούς και ερευνητικούς φορείς.

Οι δραστηριότητες αυτές που ονομάστηκαν «Μία εβδομάδα στα αρχεία» και «Η ανθρωπολογία έξω από το Πανεπιστήμιο: μουσεία και μνημεία» περιλάμβαναν το Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών [ΚΜΣ], τα Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας [ΑΣΚΙ], το Μουσείο Μπενάκη και το Μουσείο Λαϊκής Τέχνης (παράρτημα Πλάκας: Άνθρωποι και Εργαλεία), το Βιοτεχνικό και Βιομηχανικό Μουσείο Λαυρίου, το Ιστορικό Αρχείο του Πανεπιστημίου Αθηνών και ξεναγήσεις με ιστορικούς και αρχαιολόγους με ειδικές γνώσεις για τις μουσειακές συλλογές στο Βυζαντινό Μουσείο και το Μουσείο της Ακρόπολης.

Στο πλαίσιο αυτό οι φοιτητές και οι φοιτήτριες θα ασκούνταν στην πρακτική της ιστορικής σημείωσης και του τρόπου οργάνωσης ενός αρχείου. Παράλληλα, οι ασκήσεις στα μουσεία έδωσαν την δυνατότητα μιας πρακτικής διάστασης στα θεωρητικά ζητήματα που παρουσιάζονται σε μαθήματα όπως η Ανθρωπολογία του υλικού πολιτισμού ή η Προφορική Ιστορία. Θεωρήσαμε ότι η κοντινή γνωριμία των φοιτητών και φοιτητριών ενταγμένων σε μια ομάδα (διδασκόμενοι/ες και διδάσκοντες/διδάσκουσες, επιστήμονες) με τους χώρους και τους επιστήμονες εκτός του στενού ακαδημαϊκού περιβάλλοντος και η εστίαση στις διαδικασίες της συλλογής, ταξινόμησης, περιγραφής και έκθεσης ποικίλων τεκμηρίων του κοντινού και μακρινού παρελθόντος καθώς και στις μεθόδους άντλησης γνώσεων από πηγές και εκθέματα θα ήταν χρήσιμη για την πιο εύκολη μετάβαση στο στάδιο του/της ασκούμενου/ης αλλά και για το κέντρισμα του ενδιαφέροντος των φοιτητών και φοιτητριών για χώρους που υποθέτουμε ότι παρουσιάζονται ως «χρήσιμοι» ή «απαραίτητοι» για τη «γνώση», αλλά όχι τόσο ελκυστικοί ή συναρπαστικοί για τους φοιτητές και τις φοιτήτριες.