The course offers a creative combination of ethnographic analysis and methodological tools and approaches. In each of our meetings, we will be focusing on specific ethnographies of religion that have been conducted in the Greek context, discussing in depth and comparatively the various theoretical and analytical themes with which these ethnographies contribute to the anthropology of religion, while delving into the methodological strategies that emerge. We will explore, through oral presentations, ethnographic videos and ethnographic exercises, some of the most important ethnographic research on religion, spirituality and contemporary religiosity in Greece. At the same time, we will cultivate the knowledge and ability of multiple methods of empirical research on anthropological issues of religiosity: from auto-ethnography, autobiography and embodied and sensorial self-reflection to collaborative and multimodal creative methodologies.
Course Structure:
- The ethnographic study of religion in southern Europe
- Introduction to the ethnography of religion in Greece
- Methodological and conceptual issues of empirical research
- Supernatural, Belief, Cosmology
- Senses, Materiality and Religious Experience
- Pilgrimage, Tourism, Consumerism
- Embodied Healing and Ritual Knowledge
- Rites of Transition and Death
- Memory, Myth and Collective Identity
- Appropriating Religious Diversities
- Alternative Forms of (Trans)Religiosity
- Gender, Monastic Life and Representation
- Presentations of essays/audiovisual material
Learning outcomes: The course aims to familiarize students with the ethnographic study of religion, spirituality and contemporary religiosity in the Greek context, while cultivating the necessary methodological tools for conducting field research on themes of the anthropology of religion. By gaining a rich understanding of what ethnographic research on religion in Greece signifies, they will be able to approach empirical research on religion creatively, to produce ethnographic audiovisual material on a research topic of their choice and become epistemologically and practically aware of the collaborative roles between the ethnographer and ethnographic interlocutors.
General Competences:
Search for, analysis and synthesis of data and information, with the use of the necessary technology.
• Working independently.
• Team work.
• Production of new research ideas.
• Respect for difference and multiculturalism.
• Criticism and self-criticism.
• Production of free, creative and inductive thinking.
• Respect for transreligiosity and for religious and sociocultural diversity.
• Connecting theory, analysis and ethnographic experience
• Designing and conducting small-scale fieldwork within the framework of the anthropology of religion in the Greek context
• Designing and creating audiovisual material (e.g. ethnographic videos, audio-visual ethnographic recordings, podcasts)
- Βέικου, Χ. 1998. Κακό Μάτι: Η Κοινωνική Κατασκευή της Οπτικής Επικοινωνίας. Αθήνα: Ελληνικά γράμματα.
- Blanes, R. and J. Mapril (eds.). 2013. Sites and Politics of Religious Diversity in Southern Europe: The Best of All Gods. Leiden and Boston: Brill.
- Γκέφου-Μαδιανού ∆. 1998. «Αναστοχασµός, ετερότητα και ανθρωπολογία οίκοι: ∆ιλήµµατα και αντιπαραθέσεις». Στο ∆. Γκέφου-Μαδιανού (επιµ.), Ανθρωπολογική Θεωρία και Εθνογραφία: Σύγχρονες Τάσεις, σελ. 365-436. Αθήνα: Ελληνικά Γράµµατα.
- Danforth, 1994. Τα Αναστενάρια της Αγίας Ελένης Σερρών. Αθήνα: Πλέθρον.
- Danforth, L. 1998. «H ρύθµιση των συγκρούσεων µέσα από το τραγούδι στην τελετουργική θεραπευτική». Στο E. Παπαταξιάρχης και Θ. Παραδέλλης (επιµ.), Tαυτότητες και Φύλο στη Σύγχρονη Eλλάδα: Aνθρωπολογικές προσεγγίσεις, σελ. 171-192. Aθήνα: Αλεξάνδρεια.
- Dicks, B., B. Soyinka and A. Coffey. 2006. ‘Multimodal ethnography.’ Qualitative Research 6: 7-96.
- Dubisch, J. 2000. Το Θρησκευτικό Προσκύνημα στη σύγχρονη Ελλάδα: Μια Εθνογραφική Προσέγγιση. Αθήνα: Αλεξάνδρεια.
- Du Boulay. 2009. Cosmos, Life and Liturgy in a Greek Orthodox Village. Limni, Evia: Denise Harvey.
- Fotiou E. ‘Transreligiosity and Religious Revitalization in Modern Greece: Bridging Religion and Science through Geomythology.’ Religions 14 (6): 754.
- Gaitanidis, I. 2021. ‘A “Nihilist Philosophy?”: Christian Orthodox Heretical Discourse and Japanese Buddhism in Greece.’ Journal of Religion in Japan 10 (2-3): 271-298.
- Hart, L. K. 1992. Time, Religion and Social Experience in Rural Greece. Lanham, Maryland: Rowman and Littlefield.
- Ιωσηφίδου, Μ. 1992. «Αδελφές στον Χριστό: Η συγγένεια σε δύο ελληνικά ορθόδοξα μοναστήρια». Στο E. Παπαταξιάρχης και Θ. Παραδέλλης (επιμ.), Ταυτότητες και φύλο στη σύγχρονη Ελλάδα: Ανθρωπολογικές προσεγγίσεις. Αθήνα: Εκδόσεις Καστανιώτη και Πανεπιστήμιο Αιγαίου.
- Kenna, M. 2005. ‘Why Does Incense Smell Religious? The Anthropology of Smell Meets Greek Orthodoxy.’ Journal of Mediterranean Studies 15: 51-70.
- Lassiter, L. E. 2005. ‘Collaborative Ethnography and Public Anthropology.’ Current Anthropology 46 (1): 83-106.
- Paganopoulos, M. 2021. ‘Contested Authenticity: Anthropological Perspectives of Pilgrimage Tourism on Mount Athos.’ Religions 12: 229.
- Panourgia, N. 1995. Fragments of Death, Fables of Identity: An Athenian Anthropography. Madison, Wisconsin: The University of Wisconsin Press.
- Papachristophorou, M. 2013. Myth, Representation, Identity: An Ethnography of Memory in Lipsi, Greece. New York: Palgrave Macmillan.
- Pierini, E. and A. Groisman. 2016. ‘Introduction. Fieldwork in Religion: Bodily Experience and Ethnographic Knowledge.’ Journal for the Study of Religious Experience 2: 1-6.
- Ρουδομέτωφ, Β. και Β. Ν. Μακρίδης (επιμ.). 2016. Ο Ορθόδοξος Χριστιανισμός στην Ελλάδα του 21ου Αιώνα: Ο Ρόλος της Θρησκείας στην Κουλτούρα, την Εθνική Ταυτότητα και την Πολιτική. Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.
- Roussou, E. 2014. ‘Believing in the Supernatural through the “evil eye”: Perception and Science in the modern Greek Cosmos.’ Journal of Contemporary Religion 29 (3): 425-438.
- Roussou, E. 2021. Orthodox Christianity, New Age and Vernacular Religion: The Evil Eye in Greece. London: Bloomsbury.
- Σερεμετάκη, Κ. Ν. 2017. Η Τελευταία Λέξη στης Ευρώπης τα Άκρα: Δι-αίσθηση, Θάνατος, Γυναίκες. Αθήνα: Εκδόσεις Πεδίο.
- Stewart, C. 1993. «Ηγεμονισμός ή ορθολογισμός; Η θέση του υπερφυσικού στη σύγχρονη Ελλάδα». Στο Ε. Παπαταξιάρχης και Θ. Παραδέλλης (επιμ.), Ανθρωπολογία και Παρελθόν: Συμβολές στην Κοινωνική Ιστορία στης Νεότερης Ελλάδας, σελ. 157-191. Αθήνα: Αλεξάνδρεια.
- Stewart, C. 2008. Δαίμονες και Διάβολος στην Ελλάδα. Αθήνα: Ταξιδευτής.
- Σωτηρίου, Ε. 2016. «Οι «παραδοσιακές μοντέρνες»: Επανεξετάζοντας τη Θέση των Σύγχρονων Ελληνίδων στην Ορθοδοξία». Στο Β. Ρουδομέτωφ και Β. Ν. Μακρίδης (επιμ.), Ο Ορθόδοξος Χριστιανισμός στην Ελλάδα του 21ου Αιώνα: Ο Ρόλος της Θρησκείας στην Κουλτούρα, την Εθνική Ταυτότητα και την Πολιτική, σελ. 181-208. Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.
- Topali P. 2013. ‘Silent Bodies in Religion and Work: Migrant Filipinas and the Construction of Relational Power.’ Religions 4 (4): 621-643.
- Τσιμπιρίδου, Φ. «Μας λένε Πομάκους!». Κληρονομιές και πολιτικές, κατασκευές και βιώματα σε μειονοτικές, περιθωριακές ταυτότητες». Μνήμων 21: 163-182.
- Xylagatas, D. The Burning Saints: Cognition and Culture in the Fire-walking Rituals of the Anastenaria. London: Equinox.
- Χρυσανθοπούλου, Β. 2008. «Εορταστικές τελετουργίες, συμβολισμός και ταυτότητα στις κοινότητες της ελληνικής διασποράς». Στο Ε. Αλεξάκης, Μ. Βραχιονίδου και Α. Οικονόμου (επιμ.), Ανθρωπολογία και Συμβολισμός στην Ελλάδα, σελ. 323-357. Αθήνα: Ελληνική Εταιρεία Εθνολογίας.
- Ψυχογιού, Ε. 2008. «Μαυρηγή» και Ελένη: Τελετουργίες Θανάτου και Αναγέννησης. Αθήνα: Ακαδημία Αθηνών.
Συναφή επιστημονικά περιοδικά:
- Fieldwork in Religion
- Journal of Contemporary Religion
- Religion and Society: Advances in Research
- Culture and Religion
- Religions
- Religion and Gender
- Journal of Mediterranean Studies
