Το μάθημα, μέσα από μια διαθεματική προσέγγιση, εντάσσει τη διάσταση του «φύλου» στην εκπαιδευτική διαδικασία. Αφού γίνεται μια εκτενής αναφορά στις θεωρητικές προσεγγίσεις για τις διαφορές των δύο φύλων, επιχειρείται μια ιστορική αναδρομή της ανάδυσης των γυναικών στους κοινωνικούς μετασχηματισμούς της Βιομηχανικής και Μεταβιομηχανικής Εποχής, σε εθνικό και διεθνές επίπεδο. Κατόπιν, συνοψίζεται η σύγχρονη έρευνα για το «φύλο» στην εκπαίδευση. Τέλος, γίνεται επικέντρωση της οπτικής ματιάς στην ελληνική πραγματικότητα, όπου εξετάζεται η εκπαιδευτική και επαγγελματική θέση των γυναικών, και ιδιαίτερα των εκπαιδευτικών. Πιο συγκεκριμένα, εξετάζονται τα παρακάτω θέματα:
- Θεωρητικές Προσεγγίσεις: Ψυχολογικές & Κοινωνιολογικές Οπτικές για το Φύλο στην Εκπαίδευση.
- Θεωρίες για τις Διαφορές των Φύλων.
- Η Σύγχρονη Έρευνα για το Φύλο στην Εκπαίδευση.
- Ιστορία των Παιδαγωγικών Ιδεών και ο Παράγοντας Φύλο.
- Διαστάσεις της Γυναικείας Εκπαίδευσης στην Ελλάδα: ιστορική εξέλιξη (19ος-20ος αιώνες).
- Φύλο – Εκπαίδευση – Κοινωνικοί Μετασχηματισμοί (Δυτικές χώρες).
- Φύλο – Κράτος – Επαγγελματική Θέση (Δυτικές χώρες).
- Φύλο και Εκπαίδευση στη σημερινή Ελλάδα: Η επαγγελματική θέση των γυναικών εκπαιδευτικών.
- Το γυναικείο φύλο στα αναλυτικά προγράμματα.
- Παιδαγωγικό πλαίσιο και έμφυλες διαφορές.
- Φύλο και επαγγελματικός προσανατολισμός.
- Φύλο και Νέες Μορφές Εκπαίδευσης & Κατάρτισης (εκπαίδευση από απόσταση, εκπαίδευση ενηλίκων, επαγγελματική κατάρτιση, κλπ.).
- Το νέο θεσμικό πλαίσιο για την Ισότητα των Φύλων στην Ευρώπη και την Ελλάδα
Μαθησιακά Αποτελέσματα:
να παρακολουθήσουν την ιστορική εξέλιξη των έμφυλων ανισοτήτων στην Εκπαίδευση, και να προβληματιστούν για τα γενεσιουργά αίτια αυτών των ανισοτήτων, σε τοπικό, εθνικό και παγκόσμιο επίπεδο, αλλά και να μάθουν να αναζητούν, γρήγορα και αποτελεσματικά, πληροφορίες για τα σχετικά θέματα. Πιο συγκεκριμένα, ο/η φοιτητής/τρια, αφού κατανοήσει τις βασικές θεωρητικές προσεγγίσεις των έμφυλων διαφορών, και αναλύσει την ιστορική εξέλιξη αυτών, αναμένεται να μπορέσει να:
1. να λάβει γνώση της ιστορικής «πορείας» των γυναικών στα κοινωνικο-οικονομικά και εκπαιδευτικά περιβάλλοντα, σε παγκόσμιο επίπεδο.
2. να αναλύσει το ρόλο του εκπαιδευτικού συστήματος και στις τρεις βαθμίδες, ως φορέα κοινωνικοποίησης στο ρόλο του φύλου.
3. να αποτιμήσει τη θέση της γυναίκας στα σύγχρονα οικονομικά, πολιτικά, εκπαιδευτικά και επιστημονικά περιβάλλοντα.
4. επεξεργαστεί λύσεις ξεπεράσματος στερεοτυπικών αντιλήψεων και πρακτικών, σε όλα τα επίπεδα εκπαίδευσης (δημόσιας και ιδιωτικής) και επιστημονικής έρευνας.
Γενικές Ικανότητες
Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών Προσαρμογή σε νέες καταστάσεις
Λήψη αποφάσεων
Αυτόνομη εργασία
Ομαδική εργασία
Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον
Παραγωγή νέων ερευνητικών ιδεών
Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα Επίδειξη κοινωνικής, επαγγελματικής και ηθικής υπευθυνότητας και ευαισθησίας σε θέματα φύλου Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
α) Εγχειρίδια του μαθήματος
Παπαγεωργίου, Γ. (2004). Ηγεμονία και Φεμινισμός. Αθήνα: Τυπωθήτω. [ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΣΥΓΓΡΑΜΜΑ]
β) Συμπληρωματική βιβλιογραφία
Babbie E. (2011). Εισαγωγή στην Κοινωνική Έρευνα. Αθήνα: Κριτική.
Bryman, A. (2017). Μέθοδοι Κοινωνικής Έρευνας. Αθήνα: Gutenberg.
Γκασούκα, Μ. (2004). Κοινωνιολογικές Προσεγγίσεις του Φύλου. Ζητήματα Εξουσίας και Ιεραρχίας (B’ Έκδοση). Αθήνα: Δελφοί.
Δεληγιάννη, Β. & Ζιώγου, Σ. (επιμ.) (1993/1999). Εκπαίδευση και Φύλο – Ιστορική διάσταση και σύγχρονος προβληματισμός. Θεσσαλονίκη: Βάνιας.
Δεληγιάννη, Β. και Ζιώγου, Σ. (επιμ.) (1997). Φύλο και Σχολική πράξη. Θεσσαλονίκη: Βάνιας.
Κουρουτσίδου, Μ. & Γκασούκα, Μ. (2021). Όψεις Φύλου και Διακρίσεων. Αθήνα: Γκόνης.
Μαραγκουδάκη, Ε. (1991/2005). Εκπαίδευση και Διάκριση των Δύο Φύλων. Αθήνα: Οδυσσέας.
Φρόση, Λ. (2010). Τα Φύλα στο Σχολείο και στο Λόγο των Εκπαιδευτικών. Αθήνα: Τόπος.
Θάνος, Θ. & Κογκίδου, Δ. (επιμ.) (2022). Φύλο και Εκπαίδευση – Για μια Συμπεριληπτική Εκπαίδευση, Χωρίς Βία και Διακρίσεις. Θεσσαλονίκη: Εκδόσεις Τζιόλα.
γ) Διαδικτυακοί Τόποι
• Γενική Γραμματεία Οικογενειακής Πολιτικής και Ισότητας των Φύλων: https://www.isotita.gr/
• ΔΙΟΤΙΜΑ – Ερευνητικό Κέντρο εξειδικευμένο σε θέματα Φύλου: https://diotima.org.gr
• Επιτροπής Ισότητας των Φύλων (Ε.Ι.Φ.) του Πανεπιστημίου Αιγαίου: https://www.aegean.gr/equality-committee
• Επιτροπή Ισότητας των Φύλων (Ε.Ι.Φ.) του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης:
https://www.auth.gr/committee/1073
• Εργαστήριο Σπουδών Φύλου (Ε.Ι.Φ.) του Παντείου Πανεπιστημίου: https://www.genderstudies.panteion.gr/
• Ελληνική Εταιρεία Γυναικών Πανεπιστημιακών (ΕΛ.Ε.ΓΥ.Π.) – Mη-κερδοσκοπικό, επιστημονικό σωματείο που έχει ως βασικό σκοπό του τη βελτίωση της θέσης και του κύρους των γυναικών στα ακαδημαϊκά ιδρύματα της χώρας μας: http://www.elegyp.gr/
• European Institute for Gender Equality (EIGE): http://www.eige.europa.eu/
• Κέντρο Ερευνών για Θέματα Ισότητας (Κ.Ε.Θ.Ι.): http://www.kethi.gr/
• PLOTINA Project – Development of self-tailored Gender Equality Plans (GEPs) with innovative and sustainable strategies for the Research Performing Organizations (RPOs):
Home
