Το μάθημα αποτελεί μία εισαγωγή σε ζητήματα ρατσισμού και μετανάστευσης. Διερευνάται η έννοια της «φυλής» σε μια ιστορική προοπτική, καθώς και εκείνη του «αντισημιτισμού» και της «ισλαμοφοβίας». Μέσα σε μία λογική πολιτισμικής τοποθέτησης και συγκρότησης ρατσιστικών μορφωμάτων σκιαγραφούνται όψεις των καθεστώτων της ναζιστικής Γερμανίας και του Jim Crow στις ΗΠΑ και διερευνώνται πολιτικές αντιμετώπισης του ρατσιστικού φαινομένου στις δύο χώρες. Ειδικά θέματα όπως η σχέση του ρατσισμού με τη συνωμοσιολογική σκέψη και η σχέση του με το θέαμα αναπτύσσονται με αναφορά σε νέες μορφές αντισημιτισμού σε ΗΠΑ και Ευρώπη. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον δίνεται στη μορφή που λαμβάνουν οι ρατσισμοί στη σημερινή Ευρώπη με τη μελέτη των μουσουλμάνων μεταναστών, των προσφύγων, των μεταναστευτικών πολιτικών και του μιντιακού λόγου ευρωπαϊκών εθνικών κρατών. Τέλος, το μάθημα κάνει ιδιαίτερη μνεία στη σχέση του οργανωμένου ρατσισμού με το φύλο και την κοινωνικότητα, καθώς και τη μορφή που λαμβάνει σε ευρωπαϊκές χώρες με ιδιαίτερη έμφαση στο παράδειγμα της Ελλάδας.
Mαθησιακά Aποτελέσματα: Οι φοιτητές/τριες αναμένεται να αναπτύξουν κριτικά την ανθρωπολογική οπτική πάνω σε ζητήματα μετανάστευσης,, εθνικισμού και ρατσισμού. Διερευνώντας μορφές καθεστωτικού ρατσισμού, αντισημιτισμού, αντι-ισλαμισμού, και αντι-μεταναστευτικού ρατσισμού θα εμβαθύνουν σε ζητήματα ουσιοκρατίας και ιεραρχίας και μορφές φυλετικοποίησης σε σύγχρονες κοινωνίες. Πιο συγκεκριμένα οι φοιτητές/τριες αναμένεται:
- Να διακρίνουν διαφορετικές μορφές φυλετικής σκέψης και πρακτικής (βιολογικός ρατσισμός, πολιτισμικός ρατσισμός, κ.λπ.).
- Να διακρίνουν πολλαπλές εκδοχές εθνικισμών και ρατσισμών και να μπορούν να εντοπίζουν διαδικασίες φυλετικοποίησης.
- Να αναγνωρίζουν το πολιτισμικά ορισμένο περιεχόμενο των φυλετικών μορφωμάτων με έμφαση στην εθνοτική συγκρότησή του.
- Να αναγνωρίζουν τη παρουσία της φυλετικής λογικής σε διαφορετικά πεδία και να παρακολουθούν την αλληλοδιαπλοκή της με το φύλο, την κοινωνική τάξη, τη θρησκεία.
- Να διακρίνουν διαφορετικές πολιτικές αντιμετώπισης του φαινομένου του ρατσισμού.
- Να αναγνωρίζουν τις επιπτώσεις του ρατσισμού στα σύγχρονα εθνικά κράτη σε σχέση με τη μετανάστευση, την δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Γενικές Ικανότητες: Το μάθημα αποσκοπεί στην:
- Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
- Επίδειξη κοινωνικής και επαγγελματικής υπευθυνότητας σε ζητήματα μεταναστευτικών ομάδων και τον σεβασμό στην διαφορετικότητα και την πολυπολιτισμικότητα
- Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση ερευνητικών δεδομένων με τη χρήση των απαραίτητων τεχνολογιών
- Εξάσκηση στην ομαδική εργασία και την αυτόνομη εργασία
Απόκτηση κριτικής και αυτοκριτικής σκέψης.
- Άρεντ, Χάνα. 2009 (1963). Ο Άιχμαν στην Ιερουσαλήμ: Μία έκθεση για την κοινοτοπία του κακού. Αθήνα: Νησίδες.
- Bauman, Zygmunt. 1989. Modernity and the Holocaust. Cambridge: Polity Press.
- Berezin, Mabel. 2007. “Revisiting the French National Front: The Ontology of a Political Mood”. Journal of Contemporary Ethnography 36: 129-146.
- Blee, Kathleen. 2003. Inside Organized Racism: Women in the Hate Movement. Cambridge: University of California Press.
- Bunzl, Matti. 2005. “Between Anti-Semitism and Islamophobia: Some Thoughts on the New Europe”. American Ethnologist 32 (4): 499-508.
- Γεωργιάδου, Βασιλική. 2013. “Ελλάδα”. Στο R. Melzer και S. Serafin (επιμ.) Ο δεξιός εξτρεμισμός στην Ευρώπη. Αθήνα: Πόλις.
- Fredrickson, G. 2002. Racism: A Short History. Princeton: Princeton University Press.
- Korteweg, Anna και Gokce Yurdakul. 2009. “Islam, Gender and Immigrant Integration: Boundary Drawing in Discourses on Honour Killing in the Netherlands and Germany”. Ethnic and Racial Studies 32(2): 218-238.
- Khosravi, Shahram. 2009. “Detention and Deportation of Asylum Seekers in Sweden”. Race and Class 50(4): 30-56.
- Lichtner, Giacomo. 2012. «The Age of Innocence? Child Narratives and Italian Holocaust Films». Modern Italy 17 (2): 197-208.
- Messer, E. 1993. “Anthropology and Human Rights”. Annual Review of Anthropology 22: 221-249.
- Page, Helen. 1997. “’Black Male’ Imagery and Media Containment of African American Men”. American Anthropologist 99(1): 99-111.
- Silverstein, Paul. 2005. «Immigrants Racialization and the New Savage Slot: Race, Migration, and Immigration in the New Europe». Annual Review of Anthropology 34: 363-384.
- Silverstein, Paul. 2008. “The Context of Antisemitism and Islamophobia in France”. Pattern of Prejudice 42(1): 1-26.
- Southern Poverty Law Center. 2011. Ku Klux Klan: A History of Racism and Violence. Montgomery, Alabama: The Southern Poverty Law Center.
- Taguieff, Pierre-Andre. 2006. Ο μύθος των «Σοφών της Σιών». Αθήνα: Πόλις.
- Taguieff, Pierre-Andre. 2011. Τι είναι αντισημιτισμός; Αθήνα: Βιβλιοπωλείον της Εστίας. Σελ. 11-44.
- Taguieff, Pierre-Andre. 2015. Συνωμοσιολογική σκέψη και «θεωρίες της συνωμοσίας». Αθήνα: Επίκεντρο. Σελ. 23-58.
- Wade, Peter. 2009. Φυλή, φύση και πολιτισμός: Μία ανθρωπολογική προσέγγιση. Αθήνα: Πολύτροπον .
- Wood, Amy Luise. 2011. Lynching and Spectacle: Witnessing Racial Violence in America, 1890-1940. University of North Carolina Press.
- Φραγκουδάκη, Άννα. 2013. Ο εθνικισμός και η άνοδος της ακοδεξιάς. Αθήνα: Αλεξάνδρεια.
- Ψαρράς, Δημήτρης. 2013. Το μπεστ σέλερ του μίσους: Τα «πρωτόκολλα των σοφών της Σιών» στην ΕΛλάδα, 1920-2013.
Συναφή επιστημονικά περιοδικά:
- Ethnic and Racial Studies
- Journal of Ethnic and Migration Studies
