Το μάθημα εξετάζει την αλληλόδραση του αστικού χώρου με το φύλο και τη σεξουαλικότητα. Διερευνά από τη μια τις αναπαραστάσεις και τις πολιτικές του κράτους και των θεσμών γύρω από την κοινωνική παραγωγή, τη ρύθμιση και τον έλεγχο του χώρου σε σχέση με το τι θεωρείται “ανδρικό” και “γυναικείο” και από την άλλη τις αναπαραστάσεις και πρακτικές άτομων και ομάδων κατά την επιτέλεση των έμφυλων και σεξουαλικών ταυτοτήτων τους στον χώρο.
Επικεντρώνουμε το ενδιαφέρον μας σε ευρωπαϊκές και βορειοαμερικανικές πόλεις στη διάρκεια του 19ου και 20ού αιώνα. Σε αυτο το πλαίσιο, στρέφουμε την προσοχή μας σε μια σειρά από επιμέρους χώρους του αστικού περιβάλλοντος, όπως η οικία, το κατάστημα, το εργοστάσιο, ο δρόμος, το πάρκο, τα δημόσια ουρητήρια, το μπαρ και η παραλία. Το φύλο και η σεξουαλικότητα προσεγγίζονται σε σχέση με την κοινωνική τάξη και τη φυλή. Στόχος του μαθήματος είναι να καταδείξει ότι η πόλη γίνεται ένας αμφισβητούμενος και διεκδικούμενος τόπος με άξονες το φύλο και τη σεξουαλικότητα.
Μαθησιακά Αποτελέσματα:
Το μάθημα βασίζεται στην ανάλυση και σύνθεση ερερογενούς υλικού και στην παραγωγή ερευνητικών ιδεών.
Αναδεικνύει το ρόλο των αστικών μετασχηματισμών μετά τον Β’ ΠΠ στην εικόνα των σύγχρονων ευρωπαϊκών πόλεων.
Καλλιεργεί την διεπιστημονικότητα καθώς χρησιμοποιεί εργαλεία της ιστορίας, της κοινωνικής ανθρωπολογίας, της γεωγραφίας και της αρχιτεκτονικής.
Οι φοιτητές/τριες αναπτύσσουν γνώσεις και ευαισθησίες σχετικές με τη σχέση του φύλου κι της σεξουαλικότητας με τον χώρο της νεωτερικότητας και της ύστερης νεωτερικότητας.
Γενικές Ικανότητες
Μετά το πέρας της διδασκαλίας οι φοιτήριες και οι φοιτητές αναμένεται να: – εξοικειωθούν με την κεντρική σημασία του χώρου στην παραγωγή έμφυλης και σεξουαλικής διαφοράς
- αντιληφθούν ότι η κοινωνική παραγωγή του χώρου και τα νοήματα με τα οποία αυτός επενδύεται είναι μια διαδικασία συμπερίληψης και ταυτόχρονα αποκλεισμού
- αναπτύσσουν τον προβληματισμό τους γύρω από τη σχέση του χώρου με το φύλο και τη σεξουαλικότητα μέσω της διαθεματικότητας
- σκέφτονται την αλληλόδραση του χώρου με το φύλο και τη σεξουαλικότητα στη μικρή χωρική κλίμακα
- κατανοήσουν ότι ο χώρος είναι ένα πεδίο διαρκούς σύγκρουσης και αμφισβήτησης – χρησιμοποιούν τον χώρο ως πεδίο ιστορικής έρευνας
Προτεινόμενη Βιβλιογραφία:
- Βασιλειάδου Δήμητρα, Γιάννης Γιαννιτσιώτης, Νίκη Διαλέτη, Γιώργος Πλακωτός (επιμ.) Ανδρισμοί. Αναπαραστάσεις, Υποκείμενα και Πρακτικές από τη Μεσαιωνική μέχρι και τη Σύγχρονη Περίοδο, Gutenberg, Αθήνα 2019.
- Γκότση Γλαύκη, Ανδρονίκη Διαλέτη, Ελένη Φουρναράκη (επιμ.), Το φύλο στην ιστορία. Αποτιμήσεις και παραδείγματα, Ασίνη, Αθήνα 2015.
- Mona Domosh, “’Gorgeous Incongruities’: Polite Politics and Public Space on the Streets of Nineteenth-Century New York City”, Annals of the Association of American Geographers 89/2 (1998), σ. 209-226.
- Leonore Davidoff, “Gender and the “Great Divide”. Public and Private in British Gender History”, Journal of Women’s History, vol. 15 (1 2003), σ. 11-27.
- Simon Gunn, «The spatial turn: changing histories of space and place», στο Simon Gunn και Robert J. Morris, Identities in Space. Contested Terrains in the Western City since 1850, Aldershot, Ashgate 2001, σ. 1-14.
- Andrea J. Merrett, «From Separate Spheres to Gendered Spaces: The Historiography of
- Women and Gender in 19th Century and Early 2oth Century America», στο The Proceedings of Spaces of history/Histories of Space: Emerging Approaches to the Study of the Built Environment, College of Environmental Design, U C Berkeley, 2010, σ. 1-23.
- Krista Cowman, «The battle of the boulevards: class, gender and the purpose of public space in later Victorian Liverpool» στο Simon Gunn και Robert J. Morris, Identities in Space. Contested Terrains in the Western City since 1850, Aldershot, Ashgate 2001, σ. 152-164.
- Ferhunde Ozbay, «Gendered Space: A New Look at Turkish Modernisation» στο Leonore Davidoff, Keith McClelland και Eleni Varikas, Gender and History. Retrospect and Prospect, Οξφόρδη, Blackwell Publishers 2000, σ. 137-150.
- Jane Randall, “West End rambling: gender and architectural space in London 1800-1830” Leisure Studies 17 (1998), σ. 108-122.
- – “The Clubs of St. James’s: places of public patriarchy-exclusivity, domesticity and secrecy” The Journal of Architecture 4 (1999), σ. 167-189.
- Gerodetti και Bieri, «(Female hetero) Sexualities in transition: train stations as gateways», Feminist Theory 7/1 (2006), σ. 69-87.
- Giovanna Del Negro, Harris M. Berger, «Character Divination and Kinetic Sculpture in the Central Italian Passeggiata (Ritual Promenade): Interpretive Framework and Expressive Practices from a Body-Centered Perspective», Journal of American Folklore 114/451 (2001), σ. 519.
- David Scobey, «Anatomy of the promenade. The politics of bourgeois sociability in nineteenth – century New York», Social Ηistory 17/2 (1992), σ. 203-227.
- Cameron White, «Promenading and Picnicking: The Performance of Middle-Class
- Masculinity in Nineteenth-Century Sydney», Journal of Australian Studies 30/89 (2006), σ. 27-40. Sonya o. Rose, “Bodies and Sexuality in Gender History” στο της ίδιας, What is Gender History, Καίμπριτζ, Polity Press 2010, σ. 17-35.
- Angus McLaren, “«Όχι ένας ξένος, αλλά ο γιατρός»: Άνδρες γιατροί και σεξουαλικά ζητήματα στο τέλος του δεκάτου ενάτου αιώνα”, στο Roy Porter και Mikulàš Teich (επιμ.),
- Σεξουαλικότητα γνώση και επιστήμη (μτφρ. Ελένη Παγκαλιά), Αθήνα, Πολύτροπον 2008, σ. 245-257.
- Robert Aldrich, “Homosexuality and the City: An Historical Overview”, Urban Studies 41/9 (Αύγ. 2004), σ. 1719-1737.
- Philip Hubbart, «Queering the city» (review essay), Journal of Urban History 2007
- Alan Hunt, «Regulating Heterosocial Space: Sexual Politics in the Early Twentieth Century», Journal of Historical Sociology 15/1 (2002), σ. 1-34.
- Michael Sibalis, «The Palais-Royal and the Homosexual Subculture of Nineteenth-Century Paris», Journal of Homosexuality 41/3&4 (2001), σ. 117-129.
- Andy Croll, «Street disorder, surveillance and shame: regulating behavior in the public spaces of the late Victorian British town», Social History 24/3 (Οκτ. 1999), σ. 250-268.
- Philip Howell, «Victorian sexuality and the moralization of Gremorne Gardens», στο Joanne
- P. Sharp, Paul Routledge, Chris Philo & Ronan Paddison (επιμ.), Entanglements of power. Geographies of domination/resistance, Λονδίνο και Νέα Υόρκη, Routledge 2000, σ. 43-66.
- Lynda Nead, «Mapping the self. Gender, space and modernity in mid-Victorian London», στο Roy Porter (επιμ.), Rewriting the Self. Histories from the Rennaissance to the present, Λονδίνο, Routledge 1997, σ. 167-185.
- William A. Peniston, “Pederasts, Prostitutes and Pickpockets in Paris of the 1870s” στο Merrick and Sibalis (επιμ.), Homosexuality in French History and Culture, 2001.
- Helen Meller, «Women and citizenship: gender and the built environment in British cities 1870-1939», στο Robert Colls και Richard Rodger, Cities of Ideas. Civil Society and Urban Governance in Britain 1800-2000, Aldershot, Ashgate 2004, σ. 232-257.