Σεμινάρια της Τρίτης του ΕΕΠΓ – Ακαδημαϊκού έτους 2025-2026 – Εαρινό 2026

ΕΚΠΑ

 α΄ μέρος

παρουσίαση σε pdf

Περίληψη
Στην πρώτη ομιλία παρουσιάζεται μια σύνοψη της μεταδιδακτορικής μου έρευνας (2022-2025), όπου μελετήθηκε κυρίως πώς αναδύονται διαστάσεις ταυτότητας των προσφύγων/ισσών που βίωσαν βασανισμό μέσα από τα διαφορετικά είδη προφορικού και γραπτού λόγου των επαγγελματιών που εργάζονται μαζί τους, στο πλαίσιο οργανώσεων, με πολυετή εμπειρία, κατά τις διεπιδράσεις που έχουν οι επαγγελματίες μεταξύ τους καθώς και σε εκείνες που έχουν με τους/τις πρόσφυγες/ισσες.

Θα δοθεί έμφαση στη μέθοδο διεξαγωγής της εθνογραφικής έρευνας και θα παρουσιαστούν συνοπτικά τα κύρια ευρήματα, μεταξύ των οποίων και οι κύριες στάσεις μεταξύ των διαφορετικών τάξεων λόγου (νομικός, κρατικός, θεραπευτικός, κ.λπ.) αλλά και μέσα σε κάθε τάξη λόγου, όπως αυτές αναδύονται από την έρευνα και τα δεδομένα μου. Θα εξηγηθεί επίσης η δυσκολία να μελετηθούν αποκλειστικά οι πρόσφυγες/ισσες που έχουν υποστεί βασανιστήρια και πώς, ωστόσο, η δυσκολία των ορισμών συνδέεται αμφίδρομα με διαφορετικές στάσεις ως προς την  αναπαράσταση των προσφύγων-ισσών αυτών και την εργασία μαζί τους.

Στις δύο επόμενες ομιλίες, θα αναλυθούν ορισμένα αντιπροσωπευτικά δεδομένα, όπως υποκειμενικότητες που αναδύονται σε αφηγήσεις βασανιστηρίων από επιζώντες/σες, και συμμετοχικά συνέδρια για-με τους πρόσφυγες/ισσες επιζήσαντες/σες βασανιστηρίων. Θα χρησιμοποιηθούν θεωρητικά και αναλυτικά εργαλεία, όπως η δραστικότητα (agency), η αποσιώπηση (erasure), μεταπραγματολογικά σχόλια, αναφερόμενος λόγος και επιστημική στάση, μεταξύ άλλων.

ΕΚΠΑ

 β΄ μέρος

παρουσίαση σε pdf

Περίληψη
Στη δεύτερη ομιλία παρουσιάζονται υποκειμενικότητες που αναδύονται σε αφηγήσεις βασανιστηρίων από επιζώντες/σες. Θα αναλυθεί διεξοδικά ένα παράδειγμα, για λόγους χρόνου, και θα δοθούν ορισμένα επιπλέον αντιπροσωπευτικά αποσπάσματα από αφηγήσεις άλλων προσφύγων/ισσών. Η ανάλυση του παραδείγματος επικεντρώνεται στον τρόπο με τον οποίο το παρελθόν και ο σημερινός εαυτός του ομιλητή διαπλέκονται, κυρίως μέσω των δραστικών τοποθετήσεων που συγκροτούνται στον λόγο του αλλά και ποιητικών μέσων που αναφέρονται ιδίως στον «πόνο» και την «πληγή». Τα παραδείγματα που παρουσιάζονται αποτελούν πλαισιωμένο λόγο, δημοσιευμένο, δημοσιοποιημένο στις ιστοσελίδες διεθνών αναγνωρισμένων ΜΚΟ και στην ταινία ντοκιμαντέρ «Αυτοί που επέζησαν» (2016), από όπου και το κύριο παράδειγμα. Θα συζητηθεί ο ρόλος και οι στόχοι του πλαισίου σε σχέση με τις αφηγήσεις.

Σε ένα δεύτερο σύντομο μέρος, θα γίνουν ορισμένες παρατηρήσεις σχετικά με τα γλωσσικά και διαλογικά (discursive) μέσα, με τα οποία οι αφηγήσεις της τραυματικής εμπειρίας μεταγράφονται σε ιατρικό και νομικό λόγο, στην πιστοποίηση του-της πρόσφυγα-ισσας ως θύμα βασανιστηρίων (όρος του διεθνούς πρωτοκόλλου της Κωνσταντινούπολης στο οποίο βασίζονται οι πιστοποιήσεις), για τη χορήγηση ασύλου. Το ενδιαφέρον είναι να δούμε άμεσα, τον λόγο των προσφύγων/ισσων που έχουν υποστεί βασανισμό (πρώτο μέρος της ομιλίας) με ορισμένα παραδείγματα μεταγραφής του σε επίσημα έγγραφα.

ΕΚΠΑ

 γ΄ μέρος

παρουσίαση σε pdf

Περίληψη

Στην τελευταία ομιλία παρουσιάζεται το ζήτημα της μαγείας στον λόγο των αιτούντων/αιτουσών άσυλο, ιδιαιτέρως στους/στις καταγόμενους/ες από την υποσαχάρια Αφρική, το οποίο αναδύεται συχνά, είτε ως μέρος των αφηγήσεών τους χωρίς να είναι άμεσα συνυφασμένο με το αίτημα προστασίας είτε ενίοτε ως κεντρικό τους αίτημα για την αναζήτηση ασύλου, χωρίς ωστόσο πάντοτε να φτάνει ως τέτοιο στον φάκελο που κατατίθεται για το άσυλο. Αφορά τους/τις αιτούντες/αιτούσες άσυλο που έχουν υποστεί βία και συχνά απειλή ζωής είτε ως στόχοι της κακόβουλης μαγείας είτε έχοντας κατηγορηθεί οι ίδιοι ως μάγοι-μάγισσες (Geschiere 1997, Beneduce 2018, Luongo 2020).

Με κύρια γλωσσικά και διαλογικά μέσα ανάλυσης τα μεταπραγματολογικά σχόλια και τον αναφερόμενο λόγο, θα εξεταστούν οι στάσεις των επαγγελματιών, κυρίως δικηγόρων και επαγγελματιών ψυχικής υγείας, που εργάζονται με πρόσφυγες/ισσες, ως προς τις αφηγήσεις της μαγείας και ως προς την υπηρεσία ασύλου για τα θέματα μαγείας. Θα συζητηθεί πώς το πολιτικό με το πολιτισμικό διαπλέκονται στις στάσεις των ομιλητών, και οι συνέπειες στην αποδοχή ή απόρριψη του αιτήματος ασύλου.

Το δεύτερο μέρος της ομιλίας εστιάζει στα συμμετοχικά συνέδρια, δηλαδή  σε εκείνα όπου συμμετέχουν ως ομιλητές τόσο επιστήμονες όσο και μέλη της κοινότητας που μελετάται. Θα παρουσιαστούν αποσπάσματα από ένα συμμετοχικό συνέδριο για-με τους πρόσφυγες/ισσες επιζήσαντες/σες βασανιστηρίων. Τα συνέδρια αυτά συμβάλλουν στο να τοποθετηθούν οι επιζήσαντες/σασες  βασανιστηρίων ως ενεργοί/ές Δράστες/τριες (social agents) και συγχρόνως στο να προβάλουν πολλαπλές υποκειμενικότητες, κάτι καίριο, καθώς κύριος στόχος των βασανιστηρίων είναι η απώλεια της φωνής των θυμάτων και εν γένει η απώλεια ελέγχου της ζωής τους (Istanbul Protocol, 2022). Η κοινωνική και γλωσσική δραστικότητα (agency), καθώς και η επιστημικότητα στον λόγο, θα είναι τα κύρια αναλυτικά εργαλεία που θα χρησιμοποιήσω. Συγχρόνως, θα εστιάσω σε ζητήματα ιδεολογίας, ηγεμονίας και ταυτότητας που ανακύπτουν μέσα από τον λόγο των συμμετεχόντων.

University of Bern (Switzerland)

Περίληψη/ Abstract

Drawing on my current Articulating Rubbish project, this presentation considers “driftwork” as an epistemological style for doing ethnographically-informed research. My topical focus will be the afterlife of words: that is, language that has been discarded, displaced, and made residual through everyday practices of wasting. Specifically, and by way of a series of case-study examples, I will demonstrate so-called guerilla ethnography as an improvisational, speculative walking methodology in which movement without destination or purpose becomes a mode for attuning to traces, fragments, and scrapings of language. As such, guerilla ethnography functions as an ideally “messy” method for getting at the disorderly, often illusive nature of waste. And this kind of noticing, however idle or off-the-cuff, is itself inherently political.

University of Duisburg-Essen (Germany)

Περίληψη/ Abstract
Following the discourse-historical analytical approach from Fabiszak and Rubdy (2021) and guided by the argumentation framework introduced by Fabiszak et al. (2021), this talk takes three media events (1999, 2011, 2015) from post-occupation Timor-Leste as case studies in (1) media representations of street name changes and (2) public responses to those changes. As time has given Timor-Leste the space to settle into its identity, the media representations of street name changes have also evolved; from the referents invoked as justifying the changes, to the ideological positions of both the instigators and the recipients. As will be shown, the discursive relationships of those groups to the street name changes are variously construed as ‘for’ or ‘against’ in the texts by passively or actively connecting the referents to five argumentation orientations. This discourse-historical approach allows us to see three key points. First, the shift from street names as overt State symbols in 1999 to critical infrastructure by 2021 shows that in just 16 years of development, the function of street names is no longer relegated to social-emotional performance on behalf of the nation; rather, street names are performing an economic service in support of each citizen. Second, the ‘problem’ of street names evolves from a focus almost entirely on erasure in 1999, to issues of representation in 2011, and finally to the mundanity of administration in 2015. By the end of the period investigated in this talk, names themselves are no longer problematic, either on moral-ideological or historical-preservational grounds; it is the practical concern for the lack or imprecision of existing names which is now problematic. Finally, trends that remain constant throughout the media are the prominence of the Portuguese language, the invisibility and homogeneity of the Timorese population as a whole, and the careful side-stepping of the relationship between these two themes.

Βιβλιογραφία/ References

Fabiszak, M., Buchstaller, I., Brzezińska, A. W., Alvanides, S., Griese, F., & Schneider, C. (2021). Ideology in the linguistic landscape: Towards a quantitative approach. Discourse & Society, 32(4), 405–425. https://doi.org/10.1177/0957926521992149

Fabiszak, M., & Rubdy, R. (2021). Media debates over the renaming of the cityscape. Linguistics Vanguard, 7(s5), 20200089. https://doi.org/10.1515/lingvan-2020-0089

Πανεπιστήμιο Κρήτης

Πανεπιστήμιο Κρήτης