Σχολή: Κοινωνικών Επιστημών
Τμήμα: Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας
Επίπεδο Σπουδών: Προπτυχιακό
Κωδικός Μαθήματος: I-238 Εξάμηνο Σπουδών: Ζ' (7ο)
Τίτλος Μαθήματος: Φύλο και σεξ στην προνεοτερική Ευρώπη
Αυτοτελείς Διδακτικές Δραστηριότητες Εβδομαδιαίες Ώρες Διδασκαλίας Πιστωτικές Μονάδες
Διαλέξεις 3 6
Τύπος Μαθήματος: Μάθημα επιλογής, γενικών γνώσεων, ειδίκευσης
Προαπαιτούμενα Μαθήματα: Κανένα
Γλώσσα Διδασκαλίας και Εξετάσεων: Ελληνική
Το Μάθημα προσφέρεται σε Φοιτητές Erasmus: Ναι
Ηλεκτρονική Σελίδα Μαθήματος (Url): https://www.sah.aegean.gr/course/i-238/

    (2) ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

    Mαθησιακά Aποτελέσματα:
    Oι φοιτητές/τριες αποκτούν την ικανότητα να κατανοούν το φύλο και το σεξ ως κατηγορίες ιστορικής ανάλυσης για την προνεοτερική περίοδο και να αντιλαμβάνονται την ιστορικότητα τους. Πιο συγκεκριμένα, οι φοιτητές και οι φοιτήτριες θα είναι σε θέση:
    να περιγράφουν βασικά υπό εξέταση ιστορικά φαινόμενα,
    να διακρίνουν μακροϊστορικές διαδικασίες αλλά και να εστιάζουν σε επιμέρους φαινόμενα, να διεξάγουν βιβλιογραφική έρευνα και να συγγράφουν εργασίες πάνω σε ένα ειδικευμένο ιστορικό ζήτημα,
    να αξιολογούν τις αλλαγές στην ιστορική οπτική και να αναθεωρούν παραδεδομένες ιστορικές κρίσεις,
    να αναγνωρίζουν τη συνθετότητα στην παραγωγή της ιστορικής γνώσης,
    να οργανώνουν το ιστορικό υλικό υπό την οπτική συναφών γνωστικών πεδίων και να κρίνουν τη σχέση της ιστορικής έρευνας με το παρόν.

    Γενικές Ικανότητες: 

    Το μάθημα αποσκοπεί στην:
    Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης.
    Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής.
    Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών.
    Αυτόνομη εργασία.
    Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα.


    (3) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ
    Το μάθημα εισάγει τους φοιτητές και τις φοιτήτριες στη μελέτη της ιστορικότητας του φύλου και του σεξ και τη χρήση τους ως κατηγορίες ιστορικής ανάλυσης για την προνεοτερική περίοδο. Το μάθημα καλύπτει την περίοδο από τον 14ο έως τον 18ο αιώνα και προσεγγίζει τη διαμόρφωση του σύνθετου προνεοτερικού έμφυλου και σεξουαλικού συστήματος διερευνώντας νόρμες, προσδοκίες, πρακτικές και επιτελέσεις. Αρχικά οι φοιτητές και οι φοιτήτριες εξοικειώνονται με τις βασικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί στα πεδία της ιστορίας των γυναικών και του φύλου, της ιστορίας του σώματος και της ιστορίας της σεξουαλικότητας. Στη συνέχεια το μάθημα διερευνά τους τρόπους με τους οποίους οι προνεοτερικές κοινωνίες νοηματοδοτούσαν τις «θηλυκότητες», τους «ανδρισμούς» και τις σεξουαλικές πρακτικές και «κανονικότητες». Η προνεοτερική έμφυλη και σεξουαλική οικονομία προσεγγίζεται μέσα από το πρίσμα των σταδιακών αλλά ουσιαστικών αλλαγών που βίωσαν οι κοινωνίες της προβιομηχανικής Δύσης, όπως η γραφειοκρατική τυποποίηση της καθημερινότητας, η ποινικοποίηση συμπεριφορών και πρακτικών, η ανάδυση του οικιακού ιδεώδους μέσα από την εδραίωση των θρησκευτικών μεταρρυθμιστικών κινημάτων και την άνοδο του εμπορικού καπιταλισμού, η αποικιακή επέκταση που λειτούργησε ως εργαστήριο στο οποίο σφυρηλατήθηκε και επινοήθηκε η «ευρωπαϊκή» σεξουαλικότητα. Το μάθημα επιδιώκει τη διερεύνηση των κοινωνικών πρακτικών και του αξιακού κώδικα των κοινωνιών της προνεοτερικής Δύσης μέσω των έμφυλων και σεξουαλικών κατηγοριοποιήσεων. Το μάθημα βασίζεται σε συστηματική χρήση πρωτογενούς υλικού (αρχειακό, έντυπο, οπτικό).


    (4) ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ και ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ – ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

    Τρόπος Παράδοσης: Πρόσωπο με πρόσωπο
    Χρήση Τεχνολογιών, Πληροφορίας & Επικοινωνιών: Χρήση πολυμέσων στη διδασκαλία, υποστήριξη μαθήματος μέσω e-class, ηλεκτρονική επικοινωνία.
    Οργάνωση Διδασκαλίας:  Δραστηριότητα Φόρτος Εργασίας Εξαμήνου
    Διαλέξεις 39
    Μελέτη βιβλιογραφίας και πηγών 45
    Συμμετοχή στο μάθημα 10
    Προετοιμασία για την τελική εξέταση 60
    Σύνολο Μαθήματος  154
    Αξιολόγηση Φοιτητών: Τελική εξέταση ερωτήσεις ανάπτυξης δοκιμίων, συμμετοχή στο μάθημα, προαιρετική γραπτή εργασία.

    (5) ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ-ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

    Προτεινόμενη Βιβλιογραφία:

    Ελληνόγλωσση:

    Βασιλειάδου Δ., Γιαννιτσιώτης Γ., Διαλέτη Α., Πλακωτός Γ. (επιμ.), Ανδρισμοί. Αναπαραστάσεις, υποκείμενα και πρακτικές από τη μεσαιωνική μέχρι τη σύγχρονη περίοδο, Αθήνα, Gutenberg, 2019.
    Hufton O., Ιστορία των γυναικών στην Ευρώπη (1500-1800), Αθήνα, Νεφέλη, 2003 [α΄ έκδοση στα αγγλικά, 1997]
    Laqueur T., Κατασκευάζοντας το φύλο. Σώμα και κοινωνικό φύλο από τους αρχαίους Έλληνες έως τον Φρόιντ, Αθήνα, Πολύτροπον, 2003 [α΄ έκδοση στα αγγλικά, 1990]
    Levine P. (επιμ), Φύλο και Αυτοκρατορία, Αθήνα, Πεδίο, 2016 [α΄ έκδοση στα αγγλικά, 2004]
    Muchembled R., Ο οργασμός και η Δύση: Ιστορίες της σαρκικής απόλαυσης από τον 16ο αιώνα ως την εποχή μας, Αθήνα, Μεταίχμιο, 2007 [α΄ έκδοση στα γαλλικά, 2005]
    Porter R. και Teich M. (επιμ.), Σεξουαλικότητα, γνώση και επιστήμη. Ιστορία στάσεων και αντιλήψεων για τη σεξουαλικότητα, Αθήνα, Πολύτροπον, 2008 [α΄ έκδοση στα αγγλικά, 1994]

    Ξενόγλωσση:

    Crawford K., European Sexualities, 1400-1800, Cambridge, Cambridge University Press., 2007
    Hitchcock T. και Cohen Μ. (επιμ.), English Masculinities, 1660-1800, Νέα Υόρκη, Longman, 1999
    Karras R., Sexuality in Medieval Europe: Doing Unto Others, Λονδίνο, Routledge, 2012
    Phillips K. και Reay B., Sex before Sexuality: A Premodern History, Cambridge, Polity, 2011
    Roper L., Oedipus and the Devil. Witchcraft, Sexuality and Religion in Early Modern Europe, Λονδίνο, Routledge, 1994.
    Wiesner M., Women and Gender in Early Modern Europe, Νέα Υόρκη, Cambridge University Press, 2005


    Συναφή επιστημονικά περιοδικά:

    Gender and History
    Journal of the History of Sexuality
    Journal of Women’s History
    History Workshop Journal
    Signs: Journal of Women in Culture and Society