Mαθησιακά Aποτελέσματα: Το μάθημα στοχεύει να εξοικειώσει τους φοιτητές και τις φοιτήτριες με μερικές από τις πιο σημαντικές θεωρητικές, αναλυτικές κι εθνογραφικές προσεγγίσεις της ανθρωπολογικής μελέτης της θρησκείας, της τελετουργίας και των συμβολικών συστημάτων. Στόχος είναι η βαθύτερη κατανόηση της θρησκείας μέσα από ένα διαπολιτισμικό, διεθνικό και διαθρησκευτικό πρίσμα, που θα οδηγήσει στην ανάπτυξη κριτικής σκέψης και προβληματισμού περί θρησκείας σε επίπεδο επίσημων κι ανεπίσημων τελετουργικών και συμβολικών πρακτικών. Θα μπορούν οι φοιτητές/φοιτήτριες να αναλύουν ζητήματα θρησκευτικότητας ανθρωπολογικά και να επεξεργάζονται βιβλιογραφικές αναφορές, μαθαίνοντας πώς να διεξάγουν συγκριτική ανάλυση θρησκευτικών φαινομένων κριτικά. Επίσης θα αποκτήσουν την ικανότητα να μελετούν τη θρησκευτική, τελετουργική και συμβολική πρακτική στην κοινωνικοπολιτισμική τους καθημερινότητα και να εφαρμόζουν τη γνώση τους μέσα από και σε καθημερινές εθνογραφικές εμπειρίες, αναζητήσεις κι ασκήσεις.

Γενικές Ικανότητες:  Το μάθημα αποσκοπεί στην:

• Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών.
• Αυτόνομη εργασία.
• Ομαδική εργασία.
• Παραγωγή νέων ερευνητικών ιδεών.
• Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα.
• Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής.
• Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης.
• Σεβασμός στη διαθρησκευτικότητα και θρησκευτική και κοινωνικοπολιτισμική διαφορετικότητα.
• Στη σύνδεση θεωρίας, ανάλυσης κι εθνογραφικής εμπειρίας
• Στην προσέγγιση και κατανόηση της θρησκείας, τελετουργίας και συμβολικών συστημάτων σε θεωρητικό, αναλυτικό κι εμπειρικό επίπεδο, μέσα από μικρές δημιουργικές εθνογραφικές ασκήσεις.
• Απόκτηση κριτικής και αυτοκριτικής σκέψης.

• Ammerman, N. T. 2021. Studying Lived Religion: Contexts and Practices. New York: New York University Press.
• Αsad, T. 1993. Genealogies of Religion: Discipline and Reasons of Power in Christianity and Islam. Baltimore: Johns Hopkins University Press.
• Αχείμαστος, Μ. 2019. Εισαγωγή στις «Στοιχειώδεις Μορφές του Θρησκευτικού Βίου» του Εμίλ Ντυρκέμ. Αθήνα: ΜΙΕΤ.
• Bell, C. 2022. Τελετουργία: Προοπτικές και Διαστάσεις. Αθήνα: Ηριδανός.
• Bowman, M. και Ü. Valk (eds.). 2012. Vernacular Religion in Everyday Life: Expressions of Belief. Sheffield and Bristol: Equinox.
• Csordas, T. 1994. The Sacred Self: A Cultural Phenomenology of Charismatic Healing. Berkeley: University of California Press.
• Douglas, M. 2007. Καθαρότητα και Κίνδυνος: Mια Ανάλυση των Εννοιών της Μιαρότητας και του Ταμπού. Αθήνα: Πολύτροπον.
• Geertz, C. 2003. Η Ερμηνεία των Πολιτισμών. Αθήνα: Αλεξάνδρεια.
• Heelas, P. and L. Woodhead. 2005. The Spiritual Revolution: Why Religion is Giving Way to Spirituality. Oxford: Blackwell.
• Lambek, M. (ed.). 2008. A Reader in the Anthropology of Religion (Second Edition). London: Blackwell.
• Lövheim, M. and G. Lynch. 2011. ‘The mediatisation of religion debate: An introduction.’ Culture and Religion 12 (2): 111-117.
• Μακρής, Γ. 2012. Ισλάμ: Πεποιθήσεις, Πρακτικές και Τάσεις. Αθήνα: Πατάκης.
• Masuzawa, T. 2005. The Invention of World Religions: Or, How European Universalism Was Preserved in the Language of Pluralism. Chicago: University of Chicago Press.
• Morris, B. 2020. Εισαγωγή στην Ανθρωπολογία των Θρησκειών. Αθήνα: Ηριδανός.
• Obadia, L. 2008. Η Ανθρωπολογία των Θρησκειών. Αθήνα: Πολύτροπον.
• Οbeyesekere, G. 1981. Medusa’s Hair: An Essay on Personal Symbols and Religious Experience. Chicago: University of Chicago Press.
• Πέτρου, Ι. 2013. «Θρησκευτικός Πλουραλισμός και Διαθρησκειακός Διάλογος στη Σύγχρονη Κοινωνία». Synthesis 2 (2): 155-180.
• Riboli, D. 2008. Tunsuriban. Ανθρωπολογική Μελέτη του Σαμανισμού των Chepang tου Νοτίου και Κεντρικού Νεπάλ. Αθήνα: Εκδόσεις Παπαζήση.
• Ρουδομέτωφ, Β. και Β. Μακρίδης (επιμ.). 2016. Ο Ορθόδοξος Χριστιανισμός στην Ελλάδα του 21ου Αιώνα: Ο Ρόλος της Θρησκείας στην Κουλτούρα, την Εθνική Ταυτότητα και την Πολιτική. Αθήνα: Επίκεντρο.
• Roussou, E. 2021. Orthodox Christianity, New Age Spirituality and Vernacular Religion: The Evil Eye in Greece. London: Bloomsbury.
• Shaw, R. and C. Stewart. 1994. Syncretism/Anti-Syncretism: The Politics of Religious Synthesis. London and New York: Routledge.
• Σκουτέρη-Διδασκάλου, Ε. 1999. «Η Μαγεία ως Σημείο Αναφοράς στην Ανθρωπολογική Θεωρία». Αρχαιολογία & Τέχνες 73: 18-25.
• Stewart, C. 1993. «Ηγεμονισμός ή ορθολογισμός; Η θέση του υπερφυσικού στη σύγχρονη Ελλάδα». Στο Ε. Παπαταξιάρχης και Θ. Παραδέλλης (επιμ.), Ανθρωπολογία και Παρελθόν: Συμβολές στην Κοινωνική Ιστορία στης Νεότερης Ελλάδας, σελ. 157-191. Αθήνα: Αλεξάνδρεια.
• Sutcliffe, J. S. και I. S. Gilhus. (eds.). 2013. New Age Spirituality: Rethinking Religion. Durham: Acumen.
• Τambiah, S. J. 2014. Μαγεία, Επιστήμη, Θρησκεία και το Φάσμα της Ορθολογικότητας. Αθήνα: Ηριδανός.
• Τσεκένης, Α. 2020. «Ιστορίες Μαγγανείας: Από τα Συστήματα Σκέψης στην Κοινωνική Δομή», στο Α. Τσεκένης, Η Αφρική και οι ανθρωπολογίες της: Αποικιακές και μετα-αποικιακές εθνογραφίες, σελ. 122-166. Αθήνα: Εκδόσεις Πατάκη.
• Τσιμπιρίδου, Φ. (επιμ.). 2006. Μουσουλμάνες της Ανατολής: Αναπαραστάσεις, Πολιτισμικές Σημασίες και Πολιτικές. Αθήνα: Κριτική.
• Turner, V. 2015. Από την Τελετουργία στο Θέατρο: Η Ανθρώπινη Βαρύτητα του Παιχνιδιού. Αθήνα: Ηριδανός.
• Xylagatas, D. 2023. Η Δύναμη της Τελετουργίας: Συμβολικές Πράξεις που μας Ενώνουν, μας Χωρίζουν και μας Εμπνέουν. Αθήνα: Διόπτρα.

Συναφή επιστημονικά περιοδικά:

Journal of Contemporary Religion
Religion and Society: Advances in Research
Culture and Religion
Religions
Religion and Gender