- Γραμματεία:
- +30 22510 36300
- secr-sa@aegean.gr
Η δημοφιλία των σύγχρονων θρησκευτικών κινημάτων, της επονομαζόμενης «σύγχρονης», «νέας», «εναλλακτικής» ή New Age πνευματικότητας και των θεραπευτικών πρακτικών που τη συνοδεύουν ολοένα και αυξάνεται, ειδικά στην Ευρώπη τις τελευταίες δεκαετίες. Ωστόσο, η ανθρωπολογική τους μελέτη εξακολουθεί σε μεγάλο βαθμό να είναι περιορισμένη. Το μάθημα επικεντρώνεται στη διεξοδική συζήτηση ως προς τις θεωρητικές, αναλυτικές και εθνογραφικές προσεγγίσεις που αφορούν στα σύγχρονα θρησκευτικά κινήματα κι εξετάζει τις κοινωνικές, πολιτισμικές, πολιτικές διαστάσεις τους, στα πλαίσια της παγκοσμιοποίησης, του διεθνισμού αλλά και των κοινωνικο-οικονομικών, πολιτικών και υγειονομικών κρίσεων των τελευταίων δεκαετιών. Πιο συγκεκριμένα, θα εξερευνήσουμε την πολιτισμική τους ρευστότητα, την πολύπλοκη σχέση τους με το Χριστιανισμό κι άλλες οργανωμένες θρησκείες, με την εξατομίκευση της σύγχρονης θρησκευτικότητας και θρησκευτικής ταυτότητας, αλλά και το τι σημαίνουν δημοφιλείς εκφράσεις όπως «πνευματικός/-ή αλλά όχι θρησκευόμενος/-η», «πνευματική επανάσταση», «εσωτερισμός», «μυστικισμός», «ιερός εαυτός». Θα εξετάσουμε, μεταξύ άλλων, τη σύνδεση του κινήματος του New Age με το νεοφιλελευθερισμό και των σύγχρονων μορφών πνευματικότητας με την έμφυλη κατασκευή του εαυτού. Θα συζητήσουμε τους προβληματισμούς περί πολιτισμικής ιδιοποίησης για την οποία έχουν κατηγορηθεί αλλά και τι είδους κριτικές ασκούν αυτά τα φαινόμενα στο λεγόμενο «δυτικό» κόσμο και τους «επίσημους» θρησκευτικούς κι υγειονομικούς θεσμούς και το τι τελικά θεωρείται – ή αν είναι – «νέο» και «σύγχρονο» στο κίνημα του New Age και στα σύγχρονα θρησκευτικά κινήματα γενικότερα.
Η δημοφιλία των σύγχρονων θρησκευτικών κινημάτων, της επονομαζόμενης «σύγχρονης», «νέας», «εναλλακτικής» ή New Age πνευματικότητας και των θεραπευτικών πρακτικών που τη συνοδεύουν ολοένα και αυξάνεται, ειδικά στην Ευρώπη τις τελευταίες δεκαετίες. Ωστόσο, η ανθρωπολογική τους μελέτη εξακολουθεί σε μεγάλο βαθμό να είναι περιορισμένη. Το μάθημα επικεντρώνεται στη διεξοδική συζήτηση ως προς τις θεωρητικές, αναλυτικές και εθνογραφικές προσεγγίσεις που αφορούν στα σύγχρονα θρησκευτικά κινήματα κι εξετάζει τις κοινωνικές, πολιτισμικές, πολιτικές διαστάσεις τους, στα πλαίσια της παγκοσμιοποίησης, του διεθνισμού αλλά και των κοινωνικο-οικονομικών, πολιτικών και υγειονομικών κρίσεων των τελευταίων δεκαετιών. Πιο συγκεκριμένα, θα εξερευνήσουμε την πολιτισμική τους ρευστότητα, την πολύπλοκη σχέση τους με το Χριστιανισμό κι άλλες οργανωμένες θρησκείες, με την εξατομίκευση της σύγχρονης θρησκευτικότητας και θρησκευτικής ταυτότητας, αλλά και το τι σημαίνουν δημοφιλείς εκφράσεις όπως «πνευματικός/-ή αλλά όχι θρησκευόμενος/-η», «πνευματική επανάσταση», «εσωτερισμός», «μυστικισμός», «ιερός εαυτός». Θα εξετάσουμε, μεταξύ άλλων, τη σύνδεση του κινήματος του New Age με το νεοφιλελευθερισμό και των σύγχρονων μορφών πνευματικότητας με την έμφυλη κατασκευή του εαυτού. Θα συζητήσουμε τους προβληματισμούς περί πολιτισμικής ιδιοποίησης για την οποία έχουν κατηγορηθεί αλλά και τι είδους κριτικές ασκούν αυτά τα φαινόμενα στο λεγόμενο «δυτικό» κόσμο και τους «επίσημους» θρησκευτικούς κι υγειονομικούς θεσμούς και το τι τελικά θεωρείται – ή αν είναι – «νέο» και «σύγχρονο» στο κίνημα του New Age και στα σύγχρονα θρησκευτικά κινήματα γενικότερα.
Ενότητες:
1. Εισαγωγή στα Σύγχρονα Θρησκευτικά Κινήματα
2. Δυτικός Εσωτερισμός: επαναπροσδιορίζοντας τη θρησκευτική γνώση και ταυτότητα
3. Το κίνημα του «New Age»: πνευματικότητα, εμπορευματοποίηση και εναλλακτικές θεραπείες
4. Φεμινιστική Πνευματικότητα, Ιερή Τοπογραφία και Οικολογία: η περίπτωση του Παγανισμού
5. Σύγχρονα Θρησκευτικά Κινήματα στη Νότια Ευρώπη: συγκρητισμός και δημιουργικότητα
6. Μυστικισμός, Εμπειρία και Υπέρβαση
7. Από το Falun Gong στο ISCKON: Σύγχρονα Θρησκευτικά Κινήματα στην Ασία
8. Παγκοσμιοποίηση και Πολιτισμική Ιδιοποίηση: το παράδειγμα του Σαμανισμού
9. Γκουρού, Χαρισματική Εξουσία και Πνευματική Κοινότητα
10. Σύγχρονα Θρησκευτικά Κινήματα «μέσα από την κλειδαρότρυπα»: τηλε/οπτικές αναπαραστάσεις και έμφυλη ταυτότητα
11. Πολιτική, Conspirituality και Θεωρίες Συνωμοσίας
12. Ψηφιακότητα, Κυβερνοχώρος και Social Media: η νέα εποχή των Σύγχρονων Θρησκευτικών Κινημάτων;
13. Τι είναι τελικά το «Σύγχρονο» στα Σύγχρονα Θρησκευτικά Κινήματα;
Σχολή:
Τμήμα:
Επίπεδο Σπουδών:
Κωδικός μαθήματος:
Εξάμηνο Σπουδών:
Αυτοτελείς Διδακτικές Δραστηριότητες
Διαλέξεις:
Εβδομαδιαίες Ώρες Διδασκαλίας:
Πιστωτικές Μονάδες
Κατηγορία Μαθήματος:
Τύπος Μαθήματος:
Γλώσσα Διδασκαλίας και Εξετάσεων:
Προαπαιτούμενα Μαθήματα:
Διδάσκων/ουσα:
Το Μάθημα προσφέρεται σε Φοιτητές Erasmus:
Ηλεκτρονική διεύθυνση Μαθήματος (URL):
Τρόπος Παράδοσης:
Χρήση Τεχνολογιών, Πληροφορίας & Επικοινωνιών:
Οργάνωση Διδασκαλίας:
| Δραστηριότητα | Φόρτος Εργασίας Εξαμήνου |
|---|---|
| Σύνολο Μαθήματος | 140 |
| Διαλέξεις | 40 |
| Ασκήσεις στην τάξη | 15 |
| Εκπαιδευτική εκδρομή | 10 |
| Αυτόνομη μελέτη στην διάρκεια του εξαμήνου | 45 |
| Μελέτη προετοιμασίας για τις εξετάσεις | 30 |
Αξιολόγηση Φοιτητών:
Η αξιολόγηση των φοιτητών/ριών γίνεται μέσω εξετάσεων με ερωτήσεις ανάπτυξης και αποκλειστικά στην ελληνική γλώσσα. Τα κριτήρια είναι προσβάσιμα για τους φοιτητές/ριες στην ηλεκτρονική πλατφόρμα του μαθήματος (e-class).